Pečalba: work abroad, home in the heart
Macedonian emigration began as pečalba, the seasonal or long-term work of men who left their villages to earn money abroad and send it home. In the late Ottoman period pečalbari from the regions of Kostur (Kastoria), Lerin (Florina), Bitola, Prespa, Ohrid and Debar worked as builders, bakers and labourers across the Balkans and beyond. From the 1890s, and especially after the failed Ilinden Uprising of 1903, many travelled to North America. Most intended to return; songs, plays and folk poetry about pečalba speak of separation, longing and wives waiting at home.
Toronto and the American Midwest
Toronto became the main North American centre. In 1907 migrants founded mutual-aid societies named after their villages, such as the Zhelevo Benevolent Brotherhood and the Oshchima St Nicholas Benefit Society, and a community count of 1910 found about 1,090 Macedonians in the city. They worked in factories, abattoirs and foundries and later opened restaurants, groceries and butcher shops. Their first church, Sts Cyril and Methody (1910–1911), belonged to the Bulgarian Exarchate. In the United States, emigrants in Indiana, Ohio and Michigan founded the Macedonian Political Organization in Fort Wayne in October 1922, renamed the Macedonian Patriotic Organization in 1952. It campaigned for an independent Macedonia but, for most of the century, held that the Macedonian Slavs were Bulgarians, and it was linked to the interwar IMRO of Ivan Mihailov. Historians such as Lillian Petroff, Loring Danforth and Chris Kostov have shown how identities in these communities were contested and changed over generations.
After the Second World War
A new wave followed the creation of the Macedonian republic in Yugoslavia in 1944 and the Greek Civil War (1946–1949). In 1948–49 some 28,000–32,000 children, many of them Macedonians from Aegean Macedonia, were evacuated to Yugoslavia and Eastern Europe; many later rejoined relatives or settled in Canada, Australia and the United States. In 1988 former refugee children held a world reunion near Skopje, and associations of the refugee children became an important voice of the diaspora. From the 1960s labour migration from Yugoslav Macedonia sent tens of thousands more to Western Europe, North America and above all Australia.
These newcomers identified as ethnic Macedonians and built institutions of their own. In Toronto the United Macedonians organisation founded the parish of St Clement of Ohrid in 1962; its church opened on 18 April 1965 and became the cathedral of the Macedonian Orthodox diocese for America and Canada. Further parishes followed in the United States, including in the Rust Belt cities where earlier emigrants had worked.
Australia
Macedonians had reached Australia by the 1920s, many of them as market gardeners in Western Australia and around Queanbeyan, and as workers in Melbourne. After 1945 Melbourne, Perth, Sydney, Wollongong (Port Kembla) and Queanbeyan became the main centres. The church of St George in Fitzroy, Melbourne, consecrated on 2 August 1960, was the first independent Macedonian Orthodox church in Australia, followed by further parishes and later by dioceses, monasteries, sports clubs, dance groups and Macedonian-language radio and newspapers. According to the Australian Bureau of Statistics 2021 census, more than 111,000 Australians reported Macedonian ancestry.
Recognition campaigns and the naming controversy
When Macedonia declared independence in 1991, the diaspora mobilised for its recognition. Rallies, petitions and lobbying took place in Australia, Canada and the United States; in Toronto, the businessman John Bitove Sr funded an international lobby and helped organise a World Macedonian Congress. The name dispute with Greece was also fought out in the diaspora, where Greek and Macedonian communities lived side by side. In Australia, after Canberra recognised the republic as "the FYROM" in February 1994, tension led to arson attacks on Greek and Macedonian churches and halls, and on 14 March 1994 the federal government directed that people from the republic be called "Slav-Macedonians". Macedonian Australians saw this as a denial of their identity and protested; Victoria's equivalent directive of 21 July 1994 was found unlawful by the Human Rights and Equal Opportunity Commission in 2000, after the Federal Court (1998) and Full Federal Court (1999) had set aside the Commission's first dismissal of a complaint.
A global network
In the twenty-first century the diaspora organised across borders. The United Macedonian Diaspora, founded in 2004 and based in Washington, D.C., lobbied for recognition of the constitutional name and for the rights of Macedonians in neighbouring countries. Diaspora groups were among the loudest critics of the 2018 Prespa Agreement, though opinion abroad, as at home, was divided. Through churches, schools, festivals, folk ensembles and digital media, Macedonians abroad continue to preserve their language and customs and to influence how Macedonia is seen in their adopted countries.
Печалбата: работа во туѓина, дом во срцето
Македонското иселување почнало како печалба, сезонска или долгогодишна работа на мажи што ги напуштале селата за да заработат во туѓина и да испраќаат пари дома. Во доцниот османлиски период печалбари од Костурско, Леринско, Битолско, Преспа, Охридско и Дебарско работеле како ѕидари, фурнаџии и работници низ Балканот и пошироко. Од деведесеттите години на XIX век, а особено по неуспехот на Илинденското востание од 1903, многумина заминувале за Северна Америка. Повеќето планирале да се вратат; песните, драмите и народната поезија за печалбата зборуваат за разделба, копнеж и невести што чекаат дома.
Торонто и американскиот Среден Запад
Торонто стана главниот центар во Северна Америка. Во 1907 иселениците основаа друштва за взаемна помош именувани по нивните села, како Желевското добротворно братство и Ошчимското добротворно друштво „Св. Никола“, а според попис на заедницата од 1910 во градот имало околу 1.090 Македонци. Работеле во фабрики, кланици и леарници, а подоцна отворале ресторани, бакалници и месарници. Нивната прва црква, „Св. Кирил и Методиј“ (1910–1911), припаѓала на Бугарската егзархија. Во САД иселениците во Индијана, Охајо и Мичиген во октомври 1922 во Форт Вејн ја основаа Македонската политичка организација, преименувана во Македонска патриотска организација во 1952. Таа се залагаше за независна Македонија, но во поголемиот дел од векот сметаше дека македонските Словени се Бугари и беше поврзана со меѓувоената ВМРО на Иван Михајлов. Историчари како Лилијан Петроф, Лоринг Данфорт и Крис Костов покажаа како идентитетите во овие заедници биле оспорувани и се менувале низ генерациите.
По Втората светска војна
Нов бран следеше по создавањето на македонската република во Југославија во 1944 и по Граѓанската војна во Грција (1946–1949). Во 1948–1949 околу 28.000–32.000 деца, многу од нив Македонци од Егејска Македонија, беа евакуирани во Југославија и Источна Европа; многумина подоцна им се придружија на роднините или се населија во Канада, Австралија и САД. Во 1988 поранешните деца бегалци одржаа светска средба кај Скопје, а здруженијата на децата бегалци станаа важен глас на дијаспората. Од шеесеттите години економската миграција од југословенска Македонија однесе уште десетици илјади луѓе во Западна Европа, Северна Америка и пред сè во Австралија.
Овие доселеници се изјаснуваа како етнички Македонци и градеа свои институции. Во Торонто организацијата „Обединети Македонци“ во 1962 ја основа парохијата „Св. Климент Охридски“; нејзината црква беше отворена на 18 април 1965 и стана катедрала на Македонската православна епархија за Америка и Канада. Следеа и други парохии во САД, меѓу другото во индустриските градови каде што работеле и поранешните иселеници.
Австралија
Македонците стигнале во Австралија најдоцна во дваесеттите години, многумина како градинари во Западна Австралија и околу Квинбијан и како работници во Мелбурн. По 1945 главни центри станаа Мелбурн, Перт, Сиднеј, Волонгонг (Порт Кембла) и Квинбијан. Црквата „Св. Ѓорѓи“ во Фицрој, Мелбурн, осветена на 2 август 1960, беше првата самостојна македонска православна црква во Австралија, а по неа следеа други парохии и подоцна епархии, манастири, спортски клубови, фолклорни групи и радио и весници на македонски јазик. Според пописот од 2021 година на Австралискиот завод за статистика, повеќе од 111.000 Австралијци пријавија македонско потекло.
Кампањите за признавање и спорот за називот
Кога Македонија ја прогласи независноста во 1991, дијаспората се мобилизираше за нејзино признавање. Во Австралија, Канада и САД се одржуваа собири, петиции и лобирање; во Торонто бизнисменот Џон Битов постариот финансираше меѓународно лоби и помогна да се организира Светски македонски конгрес. Спорот за името со Грција се водеше и во дијаспората, каде што грчките и македонските заедници живееја една до друга. Во Австралија, откако Канбера ја призна републиката како „ПЈРМ“ во февруари 1994, тензиите доведоа до палежи на грчки и македонски цркви и сали, а на 14 март 1994 федералната влада наложи луѓето од републиката да се нарекуваат „славо-Македонци“. Македонците во Австралија тоа го доживеаја како негирање на својот идентитет и протестираа; соодветната директива на Викторија од 21 јули 1994 Комисијата за човекови права и еднакви можности ја оцени како незаконска во 2000, откако Федералниот суд (1998) и Полниот федерален суд (1999) ја поништија нејзината прва одлука со која беше отфрлена една жалба.
Глобална мрежа
Во дваесет и првиот век дијаспората се организираше преку границите. Обединетата македонска дијаспора, основана во 2004 со седиште во Вашингтон, лобираше за признавање на уставното име и за правата на Македонците во соседните држави. Иселеничките групи беа меѓу најгласните критичари на Преспанскиот договор од 2018, иако мислењата во странство, како и дома, беа поделени. Преку цркви, училишта, фестивали, фолклорни ансамбли и дигитални медиуми, Македонците во странство продолжуваат да ги чуваат својот јазик и обичаи и да влијаат врз тоа како Македонија се гледа во нивните нови татковини.
