From the Neolithic to todayОд неолитот до денес
Macedonia through the agesМакедонија низ вековите
Kingdoms, saints, uprisings and the long road to a state: an interactive history of Macedonia and the Macedonian people, with a source for every claim.Кралства, светци, востанија и долгиот пат до државата: интерактивна историја на Македонија и македонскиот народ, со извор за секое тврдење.
- 143 eventsнастани
- 55 peopleличности
- 15 erasпериоди
- 310 sourcesизвори

Thirteen erasТринаесет периоди
Walk through the erasПрошетај низ периодите

7000 BC–359 BC7000 п.н.е.–359 п.н.е.
Ancient peoples of the landДревните народи на земјата
Long before the Macedonian kingdom existed, the valleys of the Vardar, the Crna Reka and the Ohrid and Prespa lakes were home to farming villages, Bronze Age sanctuaries and Iron Age chiefdoms. This era follows those communities from the first Neolithic settlements to the Paeonians, Lyncestae, Pelagonians and the peoples around Lake Ohrid, whose lands were drawn into Macedon by Philip II.Долго пред да постои Македонското Кралство, долините на Вардар и Црна Река и бреговите на Охридското и Преспанското Езеро биле дом на земјоделски села, бронзенодопски светилишта и железнодопски поглаварства. Овој период ги следи тие заедници од првите неолитски населби до Пеонците, Линкестите, Пелагонците и народите околу Охридското Езеро, чии земји Филип II ги вклучил во Македонија.
Read the full eraПрочитај го периодот →c. 6000 BC–4300 BCоколу 6000 п.н.е.–4300 п.н.е. · CultureКултура
Neolithic village at Tumba MadžariНеолитска населба Тумба МаџариOn the north-eastern edge of today's Skopje, farming communities of the Anzabegovo-Vršnik cultural group built a village that was lived in for well over a millennium. Its stratigraphy runs from…На североисточниот раб на денешно Скопје, земјоделски заедници од културната група Анзабегово-Вршник подигнале населба во која се живеело повеќе од илјада години. Нејзините културни слоеви се датираат приближно од 6000…
c. 1800 BC–700 BCоколу 1800 п.н.е.–700 п.н.е. · CultureКултура
Bronze Age sanctuary and observatory at KokinoБронзенодопско светилиште и опсерваторија КокиноOn the Tatićev Kamen summit near Kumanovo, about 1,030 m above sea level, Bronze Age people used a rocky outcrop as a sacred site from around the 19th century BC…На врвот Татиќев Камен кај Куманово, на околу 1.030 метри надморска височина, луѓето од бронзеното време ја користеле карпестата височина како свето место од околу XIX до VII век п.н.е.…
c. 1200 BC–700 BCоколу 1200 п.н.е.–700 п.н.е. · CultureКултура
Pile-dwelling village in the Bay of Bones, Lake OhridНаколна населба во Заливот на коските, Охридско ЕзероAt Gradište on the eastern shore of Lake Ohrid, a Late Bronze and Early Iron Age community lived in houses raised on thousands of wooden piles driven into the lake…Кај Градиште, на источниот брег на Охридското Езеро, заедница од доцното бронзено и раното железно време живеела во куќи подигнати на илјадници дрвени колци побиени во езерското дно, приближно меѓу…
c. 550 BCоколу 550 п.н.е. · CultureКултура
Princely graves with gold masks at TrebeništaКнежевски гробови со златни маски во ТребеништаNear the northern end of Lake Ohrid, an Iron Age elite buried its dead with gold funerary masks, bronze vessels, weapons and jewellery. The richest graves belong roughly to the…Близу северниот крај на Охридското Езеро, елитата од железното време ги погребувала своите покојници со златни посмртни маски, бронзени садови, оружје и накит. Најбогатите гробови припаѓаат приближно на периодот од…
423 BC423 п.н.е. · BattleБитка
Battle in Lyncestis: Perdiccas II and Brasidas against ArrhabaeusБитка во Линкестида: Пердика II и Брасида против АрабејThe Lyncestae of the Pelagonian plain, ruled by their own king Arrhabaeus, resisted control by the Argead kings of Lower Macedonia. In 423 BC Perdiccas II, together with the Spartan…Линкестите од Пелагониското Поле, предводени од сопствениот крал Арабеј, се спротивставувале на власта на аргеадските кралеви од Долна Македонија. Во 423 година п.н.е. Пердика II, заедно со спартанскиот војсководец Брасида,…
358 BC358 п.н.е. · PoliticsПолитика
Paeonia submits to Philip IIПеонија му се потчинува на Филип IIThe Paeonians of the middle Vardar (Axios) valley had their own kings, cities such as Bylazora and Astibos, and a coinage. After the death of the Paeonian king Agis, Philip…Пеонците од средното течение на Вардар (Аксиос) имале свои кралеви, градови како Вилазора и Астибо, и сопствени пари. По смртта на пеонскиот крал Агис, Филип II навлегол во 358 година…

650 BC–146 BC650 п.н.е.–146 п.н.е.
The ancient Macedonian kingdomАнтичкото Македонско Кралство
From a small kingdom at Aigai, the Argead dynasty built the state that under Philip II and Alexander III dominated the Greek world and conquered the Persian Empire. This era follows Macedon from its origins through Alexander's empire and the Antigonid kings to its defeat by Rome, and sets out fairly the long-running debate about who the ancient Macedonians were.Од мало кралство во Егеи, аргеадската династија ја изградила државата што под Филип II и Александар III доминирала со грчкиот свет и ја освоила Персиската Империја. Овој период ја следи Македонија од нејзините почетоци, преку Александровата империја и антигонидските кралеви, до поразот од Рим, и чесно ја претставува долгата расправа за тоа кои биле античките Македонци.
Read the full eraПрочитај го периодот →c. 650 BCоколу 650 п.н.е. · FoundingОсновање
The Argead kingdom takes shape at AigaiАргеадското кралство се формира во ЕгеиIn the 7th century BC a dynasty later known as the Argeads established a kingdom in the lowlands west of the Thermaic Gulf, with its first royal seat at Aigai…Во VII век п.н.е. една династија, подоцна позната како Аргеади, основала кралство во низината западно од Солунскиот (Термајски) Залив, со првото кралско седиште во Егеи (Вергина). Херодот го наведува Пердика…
c. 400 BCоколу 400 п.н.е. · PoliticsПолитика
Pella becomes the royal capitalПела станува кралска престолнинаAround 400 BC the royal court moved from Aigai to Pella, then close to the sea through a lagoon, which made it a better base for trade and the fleet.…Околу 400 година п.н.е. кралскиот двор се преселил од Егеи во Пела, која тогаш преку лагуна имала излез на море, што ја правело подобра основа за трговија и за флотата.…
358 BC358 п.н.е. · BattleБитка
Philip II defeats Bardylis and wins Upper MacedoniaФилип II го победува Бардил и ја освојува Горна МакедонијаOne year after he took power in 359 BC, following the death of his brother Perdiccas III in battle against the Illyrian king Bardylis, Philip II met Bardylis with his…Една година откако ја презел власта во 359 година п.н.е., по загинувањето на неговиот брат Пердика III во битка против илирскиот крал Бардил, Филип II се судрил со Бардил со…
c. 350 BCоколу 350 п.н.е. · FoundingОсновање
Philip II founds Heraclea LyncestisФилип II ја основа Хераклеја ЛинкестискаIn the middle of the 4th century BC Philip II founded Heraclea in Lyncestis, near today's Bitola, to secure the newly annexed upland region. The city later lay on the…Во средината на IV век п.н.е. Филип II ја основал Хераклеја во Линкестида, кај денешна Битола, за да ја обезбеди новоприпоената планинска област. Градот подоцна лежел на римскиот пат Via…
338 BC338 п.н.е. · BattleБитка
Battle of ChaeroneaБитката кај ХеронејаIn August 338 BC Philip II defeated the allied armies of Athens and Thebes at Chaeronea in Boeotia. The eighteen-year-old Alexander commanded the left wing and broke the Theban Sacred…Во август 338 година п.н.е. Филип II ги поразил сојузничките војски на Атина и Теба кај Херонеја во Беотија. Осумнаесетгодишниот Александар го командувал левото крило и ја скршил Светата чета…
336 BC336 п.н.е. · PoliticsПолитика
Assassination of Philip II at AigaiУбиството на Филип II во ЕгеиIn 336 BC, during the wedding festivities of his daughter Cleopatra in the theatre of Aigai, Philip II was stabbed to death by Pausanias, a member of his bodyguard. Alexander…Во 336 година п.н.е., за време на свадбените свечености на неговата ќерка Клеопатра во театарот во Егеи, Филип II бил прободен до смрт од Павсаниј, член на неговата лична гарда.…

146 BC–600146 п.н.е.–600
Roman Macedonia and early ChristianityРимска Македонија и раното христијанство
For more than seven centuries the land was part of the Roman world, crossed by the Via Egnatia and dotted with cities such as Stobi, Heraclea, Scupi and Lychnidos. It was also one of the first places in Europe to receive Christianity, and the era closes as the Slavs settled the Macedonian interior at the end of the 6th century.Повеќе од седум века земјата била дел од римскиот свет, пресечена со патот Via Egnatia и исполнета со градови како Стоби, Хераклеја, Скупи и Лихнид. Таа била и едно од првите места во Европа што го примиле христијанството, а периодот завршува кога Словените ја населиле македонската внатрешност на крајот од VI век.
Read the full eraПрочитај го периодот →c. 146 BCоколу 146 п.н.е. · PoliticsПолитика
Macedonia becomes a Roman provinceМакедонија станува римска провинцијаIn 149 BC Andriscus, who claimed to be a son of Perseus, revived the Macedonian kingship and drove out the Romans. In 148 BC the praetor Quintus Caecilius Metellus defeated…Во 149 година п.н.е. Андриск, кој тврдел дека е син на Персеј, ја обновил македонската кралска власт и ги истерал Римјаните. Во 148 година п.н.е. преторот Квинт Цецилиј Метел го…
c. 146 BC–120 BCоколу 146 п.н.е.–120 п.н.е. · FoundingОсновање
Construction of the Via EgnatiaИзградба на патот Via EgnatiaSoon after the province was created, the proconsul Gnaeus Egnatius had a military road built from Dyrrachium (Durrës) on the Adriatic across the mountains to Thessalonica, later extended to Byzantium.…Набргу по формирањето на провинцијата, проконзулот Гнеј Егнатиј дал да се изгради воен пат од Дирахиум (Драч) на Јадранот, преку планините, до Солун, кој подоцна бил продолжен до Византион. На…
c. 49–50околу 49–50 · ChurchЦрква
The 'Macedonian call' and Paul's mission in Macedonia„Македонскиот повик“ и мисијата на Павле во МакедонијаAccording to Acts 16:9, the apostle Paul at Troas saw in a vision a Macedonian man urging him: 'Come over to Macedonia and help us.' Around 49-50 AD Paul crossed…Според Дела на апостолите 16:9, апостолот Павле во Троада видел во видение еден Македонец кој го молел: „Премини во Македонија и помогни ни!“ Околу 49-50 година Павле преминал во Неаполис…
c. 85околу 85 · FoundingОсновање
Scupi becomes a Roman veterans' colonyСкупи станува римска ветеранска колонијаOn the site of an older Dardanian settlement on the Vardar, near today's Skopje, the Romans founded a colony under Emperor Domitian (81-96 AD), settled mainly by veterans of the…На местото на постара дарданска населба на Вардар, близу денешно Скопје, Римјаните основале колонија во времето на царот Домицијан (81-96 година), населена главно со ветерани од Седмата легија Клаудија. Скупи…
325325 · ChurchЦрква
Bishop Budius of Stobi at the First Council of NicaeaЕпископот Будиј Стобски на Првиот вселенски собор во НикејаBy 325 AD Stobi, at the confluence of the Crna Reka and the Vardar, was already an episcopal see: its bishop Budius signed the acts of the First Ecumenical Council…Веќе во 325 година Стоби, на сливот на Црна Река и Вардар, бил епископско седиште: неговиот епископ Будиј ги потпишал актите на Првиот вселенски собор во Никеја. Во следните векови…
c. 450околу 450 · ChurchЦрква
Polyconchal basilica at Plaošnik, LychnidosПолихонална базилика на Плаошник, ЛихнидIn the 5th century the Christians of Lychnidos (Ohrid) built a large basilica with several apses (conches) on the Plaošnik plateau, decorated with rich floor mosaics of animals, birds and…Во V век христијаните од Лихнид (Охрид) подигнале голема базилика со повеќе апсиди (конхи) на платото Плаошник, украсена со богати подни мозаици со животни, птици и растенија. Околу Охридското Езеро…

580–885580–885
Slavs and ByzantiumСловените и Византија
Between the late 6th and the 9th centuries Slavic tribes settled across Macedonia, forming self-governing Sklavinias between the Byzantine Empire and the newer powers of the Avars and Bulgars. Through war, trade, taxation and the church, these communities were drawn step by step into the Christian, literate world of Byzantium.Меѓу крајот на VI и IX век словенските племиња се населуваат низ Македонија и формираат самоуправни склавинии меѓу Византиското Царство и новите сили на Аварите и Бугарите. Преку војни, трговија, даноци и црквата, овие заедници чекор по чекор се вклучуваат во христијанскиот, писмен свет на Византија.
Read the full eraПрочитај го периодот →c. 580–650околу 580–650 · PoliticsПолитика
Slavic settlement of MacedoniaСловенско населување на МакедонијаFrom the late 6th century, Slavic groups crossed the Danube and settled across the Byzantine Balkans, including the river valleys and plains of Macedonia; at Heraclea Lyncestis the series of…Од крајот на VI век словенски групи го преминуваат Дунав и се населуваат низ византиските Балкани, вклучително и во речните долини и полиња на Македонија; во Хераклеја Линкестиска наодите на…
c. 617околу 617 · BattleБитка
Slavic and Avar siege of ThessalonicaСловенско-аварска опсада на СолунAround 615–617 a coalition of Slavic tribes from the Macedonian hinterland, led by the chieftain Chatzon, besieged Thessalonica by land and by sea in dugout boats. After Chatzon was captured…Околу 615–617 година сојуз на словенски племиња од македонското залеѓе, предводен од водачот Хацон, го опседнува Солун по копно и по море со моноксили (чамци од едно дрво). Откако Хацон…
676–678676–678 · BattleБитка
Siege of Thessalonica (676–678)Опсада на Солун (676–678)After the Byzantines arrested and executed Perbund, king of the Rhynchines, the Slavic tribes around Thessalonica (Rhynchines, Strymonites and Sagudates) united and blockaded the city for about two years. The…Откако Византијците го приведуваат и погубуваат Пребонд, кнезот на Ринхините, словенските племиња околу Солун (Ринхини, Струмјани и Сагудати) се обединуваат и го блокираат градот речиси две години. Опсадата предизвикува глад,…
c. 680околу 680 · PoliticsПолитика
Kuver settles the Sermesianoi in PelagoniaКувер ги населува Сермесијаните во ПелагонијаIn the 670s or early 680s Kuver led a mixed population of Bulgars and descendants of Byzantine captives (the Sermesianoi) from the Sirmium region, after breaking free of the Avars.…Во 670-тите или раните 680-ти години Кувер повел мешано население од Бугари и потомци на византиски заробеници (Сермесијаните) од областа на Сирмиум, откако се ослободил од Аварите. Со царска согласност…
688–689688–689 · BattleБитка
Justinian II's campaign against the SklaviniasПоходот на Јустинијан II против склавиниитеEmperor Justinian II marched through Thrace into Macedonia, defeated Slavic groups along the way and entered Thessalonica in triumph. Large numbers of captured Slavs were resettled in Asia Minor (the…Царот Јустинијан II тргнува преку Тракија кон Македонија, ги поразува словенските групи на патот и триумфално влегува во Солун. Голем број заробени Словени се преселени во Мала Азија (темата Опсикион)…
c. 809околу 809 · PoliticsПолитика
Creation of the Theme of ThessalonicaСоздавање на темата СолунIn the early 9th century Byzantium placed Thessalonica and its hinterland under a military governor (strategos), creating the Theme of Thessalonica; Warren Treadgold dates this to about 809, and a…Во почетокот на IX век Византија ги става Солун и неговото залеѓе под воен управител (стратег), со што се создава темата Солун; Ворен Тредголд ја датира околу 809 година, а…

863–1371863–1371
The Ohrid Golden AgeОхридското златно доба
From the arrival of Clement in 886 to the fall of Samuel's state in 1018, Ohrid and Prespa were the cultural and political heart of the Slavic world in the Balkans. The literary school, the archbishopric and the memory of Samuel kept that legacy alive through Byzantine and Serbian rule until the Ottoman conquest.Од доаѓањето на Климент во 886 година до падот на Самуиловата држава во 1018 година, Охрид и Преспа биле културно и политичко срце на словенскиот свет на Балканот. Книжевната школа, архиепископијата и споменот за Самуил го чувале тоа наследство низ византиската и српската власт сè до османлиското освојување.
Read the full eraПрочитај го периодот →863863 · CultureКултура
Mission of Cyril and Methodius to Great MoraviaМисијата на Кирил и Методиј во Велика МоравијаAt the request of Prince Rastislav, Emperor Michael III sent the Thessalonian brothers Constantine (Cyril) and Methodius to Great Moravia in 863. For the mission Constantine devised the Glagolitic alphabet…На барање на кнезот Ростислав, царот Михаил III ги испраќа солунските браќа Константин (Кирил) и Методиј во Велика Моравија во 863 година. За мисијата Константин ја создава глаголицата и, заедно…
886886 · CultureКултура
Clement begins teaching in Ohrid: the Ohrid Literary SchoolКлимент почнува да поучува во Охрид: Охридската книжевна школаExpelled from Moravia after the death of Methodius in 885, Clement, Naum and other disciples reached the realm of Boris I, who sent Clement to the province of Kutmichevitsa in…Протерани од Моравија по смртта на Методиј во 885 година, Климент, Наум и другите ученици стигнуваат во државата на Борис I, кој го испраќа Климент во областа Кутмичевица во југозападна…
893893 · ChurchЦрква
Clement consecrated bishop; St Panteleimon monastery in OhridКлимент ракоположен за епископ; манастирот Св. Пантелејмон во ОхридIn 893, at the council that confirmed Slavonic as the language of church and state, Clement was consecrated bishop of Drembica (Velika), becoming the first bishop to preach in the…Во 893 година, на соборот што го потврдува словенскиот јазик како јазик на црквата и државата, Климент е ракоположен за епископ Дремвички (Велички) и станува првиот епископ што проповеда на…
905905 · FoundingОсновање
Naum founds the monastery of the Holy Archangels (St Naum)Наум го основа манастирот Св. Архангели (Св. Наум)In 905 Naum founded a monastery dedicated to the Holy Archangels on the southern shore of Lake Ohrid, near the springs of the Black Drin. He spent his last years…Во 905 година Наум основа манастир посветен на Светите Архангели на јужниот брег на Охридското Езеро, кај изворите на Црн Дрим. Таму ги поминува последните години и по смртта во…
c. 950околу 950 · ChurchЦрква
Rise of the Bogomil movementПојава на богомилското движењеDuring the reign of Tsar Peter (927–969) a priest named Bogomil preached a dualist teaching that rejected the church hierarchy, sacraments and the authority of the state and nobility. The…Во времето на царот Петар (927–969) свештеникот Богомил проповеда дуалистичко учење што ги отфрла црковната хиерархија, светите тајни и авторитетот на државата и благородништвото. Најраниот критичар на движењето, Презвитер Козма,…
c. 976околу 976 · UprisingВостание
Uprising of the ComitopuliВостанието на КомитопулитеAfter Byzantium under John Tzimiskes had annexed the eastern Bulgarian lands (971), the four sons of the count (komes) Nicholas, David, Moses, Aron and Samuel, rose against Byzantine rule in…Откако Византија под Јован Цимискиј ги анектира источните бугарски земји (971), четирите синови на комитот Никола, Давид, Мојсеј, Арон и Самуил, се кренуваат против византиската власт во западните земји, чие…

1371–17671371–1767
The Ottoman CenturiesОсманлиските векови
After the battle on the Maritsa in 1371 the Ottomans conquered Macedonia within a generation, and Skopje, Bitola and Ohrid became provincial towns of a vast Islamic empire. Christian peasants carried the heavier burden of this order, and revolts in Mariovo (1564–65) and under Karposh (1689) mark the limits of their endurance, while the Ohrid Archbishopric survived until 1767.По битката на Марица во 1371 година Османлиите ја освојуваат Македонија за една генерација, а Скопје, Битола и Охрид стануваат провинциски градови на огромно исламско царство. Христијанските селани го носат потешкиот товар на овој поредок, а востанијата во Мариово (1564–65) и под Карпош (1689) ги означуваат границите на нивното трпение, додека Охридската архиепископија опстојува до 1767 година.
Read the full eraПрочитај го периодот →26 September 137126 септември 1371 · BattleБитка
Battle of the Maritsa (Chernomen)Битката на Марица (Черномен)On 26 September 1371 the brothers King Vukašin of Prilep and Despot Jovan Uglješa of Serres led a large army against the Ottomans in Thrace and were destroyed in a…На 26 септември 1371 година браќата крал Волкашин од Прилеп и деспот Јован Углеша од Сер повеле голема војска против Османлиите во Тракија и биле уништени во ненадеен ноќен напад…
13921392 · PoliticsПолитика
Ottoman capture of SkopjeОсманлиското освојување на СкопјеIn 1392 Ottoman forces took Skopje from Vuk Branković, and it became the base of the frontier commander Pasha Yiğit Bey and later of the Isa Bey family. Under the…Во 1392 година османлиските сили го преземаат Скопје од Вук Бранковиќ и тоа станува седиште на крајишникот Паша Јигит-бег, а подоцна и на семејството на Иса-бег. Под името Ускуп градот…
17 May 139517 мај 1395 · BattleБитка
Battle of Rovine and death of King MarkoБитката кај Ровине и смртта на кралот МаркоAs an Ottoman vassal, King Marko of Prilep fought in Sultan Bayezid I's campaign against Prince Mircea the Elder of Wallachia. He was killed at the Battle of Rovine on…Како османлиски вазал, кралот Марко од Прилеп учествува во походот на султанот Бајазит I против влашкиот кнез Мирча Стариот. Загинува во битката кај Ровине на 17 мај 1395 година. Неговите…
14921492 · FoundingОсновање
Mustafa Pasha Mosque built in SkopjeИзградена Мустафа-пашината џамија во СкопјеIn 1492 Çoban Mustafa Pasha, an Ottoman official who later became a vizier of Sultan Selim I, built a large domed mosque above the Old Bazaar, below the Skopje fortress.…Во 1492 година Чобан Мустафа-паша, османлиски великодостојник што подоцна станал везир на султанот Селим I, гради голема куполна џамија над Старата скопска чаршија, под Скопското Кале. Таа речиси неоштетена ги…
1564–15651564–1565 · UprisingВостание
Mariovo and Prilep uprisingМариовско-прилепското востаниеIn 1564–1565 peasants of the mountainous Mariovo district south of Prilep, supported by village priests and elders, rose against heavy taxation, the child levy (devshirme) and abuses by landlords and…Во 1564–1565 година селаните од планинското Мариово јужно од Прилеп, поддржани од селските свештеници и старешини, се кренуваат против тешките даноци, данокот во крв (девширме) и насилствата на спахиите и…
16891689 · UprisingВостание
Karposh's uprisingКарпошовото востаниеDuring the Great Turkish War, as Habsburg troops advanced into the Balkans, the haiduk leader Karposh rose in the autumn of 1689 and made the captured fortress of Kriva Palanka…За време на Големата турска војна, додека хабсбуршките војски навлегуваат во Балканот, ајдутскиот водач Карпош во есента 1689 година се крева на бунт и ја прави освоената тврдина Крива Паланка…

1767–18781767–1878
The Macedonian National Awakening (1767–1878)Македонската национална преродба (1767–1878)
Between the abolition of the Ohrid Archbishopric in 1767 and the Congress of Berlin in 1878, Macedonia's Slavic Orthodox population moved from life under a Greek-led church towards a vernacular culture of its own. Monks, teachers, poets and folklorists laid the literary and educational foundations on which later national movements would build.Меѓу укинувањето на Охридската архиепископија во 1767 година и Берлинскиот конгрес во 1878 година, словенското православно население во Македонија преминало од живот под грчки водена црква кон сопствена култура на народниот јазик. Монаси, учители, поети и фолклористи ги поставиле книжевните и просветните темели врз кои подоцна ќе се градат националните движења.
Read the full eraПрочитај го периодот →17671767 · ChurchЦрква
Abolition of the Archbishopric of OhridУкинување на Охридската архиепископијаIn 1767, a year after the Serbian Patriarchate of Peć, the Archbishopric of Ohrid was abolished: the last archbishop, Arsenius II (1763–1767), gave up the see under pressure in January…Во 1767 година, една година по Српската Пеќска патријаршија, Охридската архиепископија е укината: последниот архиепископ, Арсениј II (1763–1767), под притисок се откажува од катедрата во јануари 1767 година, а со…
18141814 · CultureКултура
Joakim Krčovski prints his first books in BudaЈоаким Крчовски ги печати првите книги во БудимIn 1814 the priest and teacher Joakim Krčovski published two religious works at the university press in Buda, among them a sermon on the Last Judgement. Between 1814 and 1819…Во 1814 година свештеникот и учител Јоаким Крчовски објавил две верски дела во универзитетската печатница во Будим, меѓу нив и поука за Страшниот суд. Меѓу 1814 и 1819 година издал…
18161816 · CultureКултура
Kiril Pejčinović publishes 'Ogledalo' (The Mirror)Кирил Пејчиновиќ го објавува „Огледало“Kiril Pejčinović, abbot of Marko's Monastery near Skopje, printed his book of moral teaching 'Ogledalo' in Buda in 1816. Written largely in the Tetovo dialect of his native Polog, it…Кирил Пејчиновиќ, игумен на Марковиот манастир кај Скопје, ја отпечатил својата поучна книга „Огледало“ во Будим во 1816 година. Напишана главно на тетовскиот говор од неговиот роден Полог, таа се…
18611861 · CultureКултура
The Miladinov brothers' collection of folk songs is published in ZagrebВо Загреб излегува зборникот народни песни на браќата МиладиновциIn 1861 Konstantin Miladinov published in Zagreb the great collection of folk songs and customs that he and his brother Dimitar had gathered, mostly in Struga, Ohrid, Kukuš and other…Во 1861 година Константин Миладинов го објавил во Загреб големиот зборник народни песни и обичаи што тој и неговиот брат Димитар ги собрале, најмногу во Струга, Охрид, Кукуш и други…
12 March 187012 март 1870 · ChurchЦрква
Ottoman firman creates the Bulgarian ExarchateСо султански ферман е основана Бугарската егзархијаOn 12 March 1870 (28 February Old Style) Sultan Abdülaziz issued a firman establishing a separate Slavic church, the Bulgarian Exarchate, independent of the Greek-led Patriarchate of Constantinople. Article 10…На 12 март 1870 година (28 февруари по стар стил) султанот Абдул Азиз издал ферман со кој била основана посебна словенска црква, Бугарската егзархија, независна од грчки водената Цариградска патријаршија.…
19 May 187619 мај 1876 · UprisingВостание
Razlovci UprisingРазловечко востаниеOn 19 May 1876 (7 May Old Style) insurgents led by Dimitar Pop Georgiev Berovski rose prematurely in the village of Razlovci after their preparations were discovered. The revolt spread…На 19 мај 1876 година (7 мај по стар стил) востаниците предводени од Димитар Поп Георгиев Беровски предвремено кренале востание во селото Разловци, откако нивните подготовки биле откриени. Бунтот накратко…

1893–19081893–1908
IMRO and the Ilinden Era (1893–1908)ВМРО и илинденската епоха (1893–1908)
In 1893 a handful of young teachers in Thessaloniki founded a secret organisation to win autonomy for Macedonia, and within a decade it had built a clandestine state of committees and armed bands across the country. Its great rising on Ilinden 1903, and the ten-day Kruševo Republic, became the defining events of Macedonian national memory.Во 1893 година неколку млади учители во Солун основале тајна организација за извојување автономија на Македонија, и за една деценија таа изградила илегална мрежа на комитети и чети низ целата земја. Нејзиното големо востание на Илинден 1903 година и десетдневната Крушевска Република станале определувачки настани на македонското национално паметење.
Read the full eraПрочитај го периодот →4 November 18934 ноември 1893 · FoundingОсновање
Founding of the Macedonian Revolutionary Organization (IMRO)Основање на Македонската револуционерна организација (ВМРО)On 23 October 1893 (Old Style; 4 November New Style) six young men met in Thessaloniki and founded a secret revolutionary organisation to win autonomy for Macedonia: Dame Gruev, Hristo…На 23 октомври 1893 година (по стар стил; 4 ноември по нов стил) шестмина млади луѓе се собрале во Солун и основале тајна револуционерна организација за извојување автономија на Македонија:…
c. 1903околу 1903 · DocumentДокумент
Krste Misirkov publishes 'On Macedonian Matters'Крсте Мисирков ја објавува книгата „За македонцките работи“In late 1903 Krste Petkov Misirkov published in Sofia 'Za makedonckite raboti' ('On Macedonian Matters'). Written in a language based on the central dialects of Prilep, Bitola, Veles and Kičevo,…Кон крајот на 1903 година Крсте Петков Мисирков ја објавил во Софија книгата „За македонцките работи“. Напишана на јазик заснован на централните говори (прилепско-битолски, велешки, кичевски), таа тврдела дека Македонците…
28 April 190328 април 1903 · PoliticsПолитика
Thessaloniki bombings by the GemidžiiСолунските атентати на ГемиџиитеBetween 28 April and 1 May 1903 a small anarchist circle known as the Gemidžii ('boatmen') attacked targets in Thessaloniki to draw Europe's attention to Macedonia. They blew up the…Меѓу 28 април и 1 мај 1903 година мала анархистичка група позната како Гемиџии („бродари“) нападнала цели во Солун за да го привлече вниманието на Европа кон Македонија. Тие го…
4 May 19034 мај 1903 · BattleБитка
Death of Goce Delčev at BanicaЗагинувањето на Гоце Делчев во БаницаOn 4 May 1903 Goce Delčev, IMRO's leading organiser, was killed in a clash with Ottoman troops at the village of Banica near Serres, after the band he was travelling…На 4 мај 1903 година Гоце Делчев, водечкиот организатор на ВМРО, загинал во судир со османлиска војска во селото Баница кај Сер, откако четата со која патувал била опколена. Тој…
2 August 19032 август 1903 · UprisingВостание
Ilinden UprisingИлинденско востаниеOn St Elijah's Day, 2 August 1903 (20 July Old Style), IMRO launched a general uprising against Ottoman rule, centred on the Bitola region; the decision had been taken at…На Илинден, 2 август 1903 година (20 јули по стар стил), ВМРО кренала општо востание против османлиската власт, со средиште во Битолскиот крај; одлуката била донесена на Смилевскиот конгрес во…
3 August 19033 август 1903 · UprisingВостание
Kruševo Republic and the Kruševo ManifestoКрушевската Република и Крушевскиот манифестOn 3 August 1903 insurgents led by Nikola Karev and Pitu Guli captured Kruševo; on 4 August a republic was proclaimed, with a council drawn from the town's Macedonian, Vlach…На 3 август 1903 година востаниците предводени од Никола Карев и Питу Гули го зазеле Крушево; на 4 август била прогласена република, со совет составен од македонската, влашката и албанската…

1912–19181912–1918
Balkan Wars and Partition (1912–1918)Балканските војни и поделбата (1912–1918)
In six years Macedonia passed from Ottoman rule through two Balkan Wars and the First World War, and emerged divided among Greece, Serbia and Bulgaria by the Treaty of Bucharest of 10 August 1913. For its inhabitants these were years of liberation from the empire but also of massacre, expulsion, forced changes of identity and a front line running through their villages.За шест години Македонија преминала од османлиска власт низ двете Балкански војни и Првата светска војна и излегла поделена меѓу Грција, Србија и Бугарија со Букурешкиот мировен договор од 10 август 1913 година. За нејзините жители тоа биле години на ослободување од империјата, но и на масакри, протерувања, присилни промени на идентитетот и фронт што минувал низ нивните села.
Read the full eraПрочитај го периодот →23 October 191223 октомври 1912 · BattleБитка
Battle of KumanovoКумановска биткаOn 23–24 October 1912, in the First Balkan War, the Serbian First Army under Crown Prince Alexander defeated the Ottoman Vardar Army of Zeki Pasha north of Kumanovo. The Ottomans…На 23–24 октомври 1912 година, во Првата балканска војна, Првата српска армија под командата на престолонаследникот Александар ја поразила османлиската Вардарска армија на Зеки-паша северно од Куманово. Османлиите се повлекле…
16 November 191216 ноември 1912 · BattleБитка
Battle of Bitola (Monastir)Битолска биткаFrom 16 to 19 November 1912 the Serbian army broke the remaining Ottoman forces around Bitola and entered the city on 19 November. Together with the Greek capture of Thessaloniki…Од 16 до 19 ноември 1912 година српската војска ги скршила преостанатите османлиски сили околу Битола и влегла во градот на 19 ноември. Заедно со грчкото заземање на Солун на…
1 March 19131 март 1913 · DocumentДокумент
Memorandum on the Independence of MacedoniaМеморандум за независноста на МакедонијаOn 1 March 1913 the Macedonian colony in St Petersburg, led by Dimitrija Čupovski, sent a memorandum to the British Foreign Secretary Sir Edward Grey and the ambassadors at the…На 1 март 1913 година македонската колонија во Санкт Петербург, предводена од Димитрија Чуповски, испратила меморандум до британскиот министер за надворешни работи Едвард Греј и до амбасадорите на Лондонската мировна…
15 June 191315 јуни 1913 · UprisingВостание
Tikveš UprisingТиквешко востаниеIn mid-June 1913, shortly before the Second Balkan War, IMRO-led insurgents rose against the new Serbian administration in the Tikveš region, taking Kavadarci, Negotino and about fifty villages; Kavadarci formed…Во средината на јуни 1913 година, непосредно пред Втората балканска војна, востаниците предводени од ВМРО се кренале против новата српска управа во Тиквешијата и ги зазеле Кавадарци, Неготино и педесетина…
30 June 191330 јуни 1913 · BattleБитка
Battle of BregalnicaБрегалничка биткаOn the night of 29–30 June 1913 Bulgaria attacked its former allies, opening the Second Balkan War. In the battle along the Bregalnica river, fought until 8 July, Serbian and…Ноќта меѓу 29 и 30 јуни 1913 година Бугарија ги нападнала своите поранешни сојузници, со што започнала Втората балканска војна. Во битката покрај реката Брегалница, која траела до 8 јули,…
10 August 191310 август 1913 · TreatyДоговор
Treaty of Bucharest partitions MacedoniaБукурешкиот мировен договор ја дели МакедонијаThe Treaty of Bucharest, signed on 10 August 1913 by Bulgaria, Greece, Serbia, Montenegro and Romania, ended the Second Balkan War. It divided geographic Macedonia: Greece received the largest share,…Букурешкиот мировен договор, потпишан на 10 август 1913 година од Бугарија, Грција, Србија, Црна Гора и Романија, ставил крај на Втората балканска војна. Со него географска Македонија била поделена: Грција…

1918–19451918–1945
Between the Wars and the Second World War (1918–1945)Меѓу двете војни и Втората светска војна (1918–1945)
Partitioned in 1913 and denied recognition by every state that ruled them, the Macedonians spent the interwar years under policies of assimilation while a new generation of writers and activists articulated a modern Macedonian identity. The Second World War brought occupation, an armed liberation struggle and, at ASNOM in 1944, the first Macedonian state of the modern era, followed by the codification of the Macedonian language in 1945.Поделени во 1913 година и непризнаени од ниту една држава што владееше со нив, Македонците меѓу двете војни живееја под асимилациски политики, додека новата генерација писатели и дејци го обликуваше современиот македонски идентитет. Втората светска војна донесе окупација, вооружена ослободителна борба и, со АСНОМ во 1944 година, прва македонска држава во новата историја, по што во 1945 година следуваше кодификацијата на македонскиот јазик.
Read the full eraПрочитај го периодот →19251925 · FoundingОсновање
IMRO (United) founded in ViennaОснована ВМРО (Обединета) во ВиенаAfter the collapse of the 1924 May Manifesto, left-wing Macedonian activists led by Dimitar Vlahov founded IMRO (United) in Vienna in 1925, in opposition to the right-wing IMRO of Ivan…По пропаѓањето на Мајскиот манифест од 1924 година, левите македонски дејци предводени од Димитар Влахов во 1925 година во Виена ја основаа ВМРО (Обединета), спротивставена на десната ВМРО на Иван…
3 October 19293 октомври 1929 · PoliticsПолитика
Vardar Macedonia becomes the Vardar BanovinaВардарска Македонија станува Вардарска бановинаAfter 1918 the part of Macedonia won by Serbia in 1913 was ruled from Belgrade as 'South Serbia', with Serbian-language schools, colonist settlements and no recognition of a Macedonian people.…По 1918 година делот од Македонија што Србија го доби во 1913 година се управуваше од Белград како „Јужна Србија“, со училишта на српски јазик, колонистички населби и без признавање…
1938–19411938–1941 · CultureКултура
Macedonian Literary Circle founded in SofiaОснован Македонскиот литературен кружок во СофијаIn 1938 young left-wing writers of Macedonian origin in Sofia, led by Nikola Vapcarov and including Kole Nedelkovski, Anton Popov and Venko Markovski, founded the Macedonian Literary Circle. Its members…Во 1938 година млади леви писатели од македонско потекло во Софија, предводени од Никола Вапцаров, меѓу кои Коле Неделковски, Антон Попов и Венко Марковски, го основаа Македонскиот литературен кружок. Неговите…
19391939 · CultureКултура
Kočo Racin publishes Beli mugri (White Dawns)Кочо Рацин ја објавува збирката „Бели мугри“In 1939 Kočo Racin's twelve-poem collection Beli mugri was printed in Samobor near Zagreb, because a Macedonian-language book could not be published in Vardar Banovina. Written in the Veles dialect…Во 1939 година збирката од дванаесет песни „Бели мугри“ од Кочо Рацин е отпечатена во Самобор крај Загреб, бидејќи книга на македонски јазик не можеше да се објави во Вардарската…
6 April 19416 април 1941 · PoliticsПолитика
Axis invasion and partition of Vardar MacedoniaОкупација и поделба на Вардарска МакедонијаOn 6 April 1941 Germany and its allies invaded Yugoslavia; within days the kingdom collapsed. From 19–20 April Bulgarian troops took over most of Vardar Macedonia, which Bulgaria annexed de…На 6 април 1941 година Германија и нејзините сојузници ја нападнаа Југославија, и за неколку дена кралството се распадна. Од 19–20 април бугарските војски го зазедоа најголемиот дел од Вардарска…
11 October 194111 октомври 1941 · UprisingВостание
11 October 1941: the Prilep attack begins the uprising11 октомври 1941: нападот во Прилеп го започнува востаниетоOn the night of 11 October 1941 fighters of the Prilep Partisan detachment 'Goce Delčev' attacked the Bulgarian police station, the prison and the telephone lines in occupied Prilep. Militarily…Ноќта на 11 октомври 1941 година борци од Прилепскиот партизански одред „Гоце Делчев“ ги нападнаа бугарската полициска станица, затворот и телефонските линии во окупираниот Прилеп. Во воена смисла акцијата беше…

1918–19911918–1991
Macedonians in Greece and Bulgaria (1918–1991)Македонците во Грција и Бугарија (1918–1991)
Outside Yugoslavia, the Macedonians of Aegean Macedonia and the Pirin region lived through assimilation, war and exile: in Greece through language bans, the Civil War of 1946–49 and the flight of tens of thousands, including the refugee children; in Bulgaria through a brief recognition after 1946 followed by official denial. Their experience shaped the Macedonian diaspora and remains one of the most sensitive questions in Balkan history.Надвор од Југославија, Македонците во Егејска Македонија и Пиринскиот крај поминаа низ асимилација, војна и прогонство: во Грција низ забрани на јазикот, Граѓанската војна од 1946–1949 година и бегството на десетици илјади луѓе, меѓу нив и децата бегалци; во Бугарија низ кратко признавање по 1946 година и потоа официјално негирање. Нивното искуство ја обликуваше македонската дијаспора и останува едно од најчувствителните прашања во балканската историја.
Read the full eraПрочитај го периодот →4 August 19364 август 1936 · PoliticsПолитика
Metaxas dictatorship bans the Macedonian language in GreeceДиктатурата на Метаксас го забранува македонскиот јазик во ГрцијаAfter Ioannis Metaxas seized power on 4 August 1936, pressure on the Macedonian-speaking population of northern Greece sharpened. Speaking Macedonian in public was banned, adults were sent to night schools…Откако Јоанис Метаксас ја презеде власта на 4 август 1936 година, притисокот врз македонското население во северна Грција се засили. Зборувањето македонски во јавност беше забрането, возрасните беа праќани во…
23 April 194523 април 1945 · FoundingОсновање
National Liberation Front (NOF) of Aegean Macedonians foundedОснован Народноослободителниот фронт (НОФ) на егејските МакедонциOn 23 April 1945 Macedonians from the Kostur (Kastoria), Lerin (Florina) and Voden (Edessa) regions founded the National Liberation Front (NOF), successor to the wartime SNOF, led among others by…На 23 април 1945 година Македонци од Костурско, Леринско и Воденско го основаа Народноослободителниот фронт (НОФ), наследник на воениот СНОФ, предводен меѓу другите од Паскал Митревски и Михаил Керамитчиев. НОФ…
19461946 · PoliticsПолитика
Bulgarian census records Macedonians in Pirin MacedoniaБугарскиот попис ги евидентира Македонците во Пиринска МакедонијаIn the brief period of Bulgarian-Yugoslav communist rapprochement, Bulgaria recognised a Macedonian minority. The 1946 census counted 169,544 Macedonians, most of them in the Pirin region (Gorna Džumaja, today Blagoevgrad),…Во краткиот период на зближување меѓу бугарските и југословенските комунисти, Бугарија призна македонско малцинство. Пописот од 1946 година евидентираше 169.544 Македонци, повеќето во Пиринскиот крај (Горна Џумаја, денес Благоевград), а…
4 March 19484 март 1948 · DiasporaДијаспора
Evacuation of the refugee children (Deca begalci)Евакуација на децата бегалциOn 4 March 1948 the communist Provisional Government announced the evacuation of children from the war zones of northern Greece. Over 1948–49 some 28,000–32,000 children, a large share of them…На 4 март 1948 година комунистичката Привремена влада ја објави евакуацијата на децата од воените зони во северна Грција. Во текот на 1948–1949 година околу 28.000–32.000 деца, голем дел од…
12 February 194912 февруари 1949 · BattleБитка
Battle of Lerin (Florina)Битката за ЛеринOn 12 February 1949 about 4,000 fighters of the Democratic Army's 10th and 11th divisions, many of them Macedonians mobilised through NOF, attacked the town of Lerin (Florina), aiming to…На 12 февруари 1949 година околу 4.000 борци од 10. и 11. дивизија на Демократската армија, многумина од нив Македонци мобилизирани преку НОФ, го нападнаа градот Лерин со цел да…
30 August 194930 август 1949 · BattleБитка
Final battles of Gramos and Vič (Vitsi) end the Greek Civil WarПоследните битки на Грамос и Вич го завршуваат Граѓанската војна во ГрцијаIn August 1949 the Greek National Army, supplied by the United States, launched Operation Pyrsos against the Democratic Army's mountain bases. Vič (Vitsi) fell on 14–15 August, and the last…Во август 1949 година грчката Национална армија, снабдена од САД, ја започна операцијата „Пирсос“ против планинските бази на Демократската армија. Вич падна на 14–15 август, а последното упориште на Грамос,…

1945–19911945–1991
Macedonia in Socialist Yugoslavia (1945–1991)Македонија во социјалистичка Југославија (1945–1991)
As the People's Republic and, from 1963, the Socialist Republic of Macedonia, Vardar Macedonia became for the first time a recognised Macedonian state, building a university, an academy, an autocephalous church and a national culture within the Yugoslav federation. The same decades brought one-party rule, the Skopje earthquake and mass emigration, and ended with the peaceful path to independence in 1991.Како Народна, а од 1963 година Социјалистичка Република Македонија, Вардарска Македонија за прв пат стана призната македонска држава, која во рамките на југословенската федерација изгради универзитет, академија, автокефална црква и национална култура. Истите децении донесоа еднопартиско владеење, скопскиот земјотрес и масовно иселување, а завршија со мирниот пат кон независноста во 1991 година.
Read the full eraПрочитај го периодот →24 April 194924 април 1949 · FoundingОсновање
University of Skopje foundedОснован Скопскиот универзитетBuilding on the Faculty of Philosophy opened in Skopje in 1946 and the medical and agricultural faculties of 1947, the University of Skopje was formally established in 1949, with 24…Надоврзувајќи се на Филозофскиот факултет отворен во Скопје во 1946 година и на медицинскиот и земјоделско-шумарскиот факултет од 1947 година, Скопскиот универзитет е формално основан во 1949 година, а за…
4 October 19584 октомври 1958 · ChurchЦрква
Ohrid Archbishopric restored as the Macedonian Orthodox ChurchОбновена Охридската архиепископија како Македонска православна цркваThe Second Church-People's Assembly, meeting in Ohrid on 4–6 October 1958 with about 220 clergy and lay delegates, restored the Archbishopric of Ohrid as the Macedonian Orthodox Church and proclaimed…Вториот црковно-народен собор, одржан во Охрид на 4–6 октомври 1958 со околу 220 свештеници и световни делегати, ја обнови Охридската архиепископија како Македонска православна црква и го прогласи Доситеј, дотогаш…
19611961 · CultureКултура
Struga Poetry Evenings foundedОсновани Струшките вечери на поезијатаThe Struga Poetry Evenings began in 1961 in Struga, birthplace of the Miladinov brothers, as a gathering of Macedonian poets, opened to Yugoslav poets in 1963 and to the world…Струшките вечери на поезијата започнаа во 1961 година во Струга, родното место на браќата Миладиновци, како средба на македонски поети, во 1963 година се отворија за југословенските поети, а во…
4 August 19614 август 1961 · CultureКултура
Ohrid Summer Festival foundedОсновано Охридско летоThe Ohrid Summer Festival was founded on 4 August 1961 as part of the republic's effort to present Macedonian culture to Yugoslavia and the world. Its concerts in the medieval…Охридско лето е основано на 4 август 1961 година како дел од напорите на републиката македонската култура да се претстави во Југославија и во светот. Концертите во средновековната црква Света…
c. 1963–1975околу 1963–1975 · DiasporaДијаспора
Mass emigration to Australia, Canada, the USA and Western EuropeМасовно иселување во Австралија, Канада, САД и Западна ЕвропаIn the 1960s Yugoslavia lifted restrictions on emigration, and, after the 1963 earthquake and amid rural poverty, tens of thousands of Macedonians left as guest workers for West Germany, Switzerland…Во шеесеттите години Југославија ги укина ограничувањата за иселување, и по земјотресот од 1963 година и сред селската сиромаштија десетици илјади Македонци заминаа како гастарбајтери во Западна Германија, Швајцарија и…
26 July 196326 јули 1963 · DisasterКатастрофа
Skopje earthquakeСкопскиот земјотресAt 5:17 a.m. on 26 July 1963 a magnitude 6.1 earthquake struck Skopje, killing more than 1,070 people, injuring 3,000–4,000 and leaving over 200,000 homeless; about 80 per cent of…Во 5:17 часот на 26 јули 1963 година земјотрес со магнитуда 6,1 го погоди Скопје, при што загинаа повеќе од 1.070 луѓе, 3.000–4.000 беа повредени, а над 200.000 останаа без…

1991–today1991–денес
Independence and the Republic (1991–today)Независноста и Републиката (1991 – денес)
On 8 September 1991 Macedonia became the only Yugoslav republic to win independence without war. The decades that followed were shaped by the dispute with Greece over the name, regional crises, the Ohrid Framework Agreement and, after the contested Prespa Agreement, membership of NATO and the start of EU accession talks.На 8 септември 1991 Македонија стана единствената југословенска република што ја извојува независноста без војна. Децениите потоа беа обликувани од спорот со Грција за името, регионалните кризи, Охридскиот рамковен договор и, по спорниот Преспански договор, членството во НАТО и почетокот на пристапните преговори со ЕУ.
Read the full eraПрочитај го периодот →8 September 19918 септември 1991 · PoliticsПолитика
Independence referendumРеферендум за независностCitizens of the Socialist Republic of Macedonia voted on whether to form a sovereign and independent state with the right to join a future union of sovereign Yugoslav states. With…Граѓаните на Социјалистичка Република Македонија гласаа дали да се создаде суверена и самостојна држава со право да влезе во иден сојуз на суверени југословенски држави. При излезност од околу 75,7%,…
17 November 199117 ноември 1991 · DocumentДокумент
Constitution of the Republic of Macedonia adoptedДонесен Уставот на Република МакедонијаThe Assembly adopted the constitution of the independent Republic of Macedonia, defining it as a sovereign, democratic and social state. Its preamble described the republic as the national state of…Собранието го донесе Уставот на самостојна Република Македонија, со кој таа се определува како суверена, демократска и социјална држава. Преамбулата ја опишуваше републиката како национална држава на македонскиот народ, со…
8 April 19938 април 1993 · PoliticsПолитика
Admission to the United Nations under a provisional nameПрием во ООН под привремена референцаAfter UN Security Council Resolution 817 (7 April 1993), the General Assembly admitted the republic on 8 April 1993 as the 181st member. Because of Greek objections to the name,…По Резолуцијата 817 на Советот за безбедност (7 април 1993), Генералното собрание на ООН ја прими републиката на 8 април 1993 како 181-ва членка. Поради грчките приговори за името, таа…
16 February 199416 февруари 1994 · PoliticsПолитика
Greek trade embargoГрчко трговско ембаргоOn 16 February 1994 the Greek government closed its consulate in Skopje and halted the movement of goods to and from the republic through the port of Thessaloniki, except humanitarian…На 16 февруари 1994 грчката влада го затвори својот конзулат во Скопје и го запре превозот на стоки кон и од републиката преку солунското пристаниште, освен хуманитарната помош. Заедно со…
13 September 199513 септември 1995 · TreatyДоговор
Interim Accord with GreeceПривремена спогодба со ГрцијаForeign ministers Stevo Crvenkovski and Karolos Papoulias signed the Interim Accord in New York. Macedonia agreed to replace the Vergina sun on its flag and confirmed it had no territorial…Министрите за надворешни работи Стево Црвенковски и Каролос Папуљас ја потпишаа Привремената спогодба во Њујорк. Македонија се согласи да го замени сонцето од Кутлеш (Вергина) на знамето и потврди дека…
3 October 19953 октомври 1995 · PoliticsПолитика
Car-bomb attack on President GligorovАтентат врз претседателот ГлигоровA remotely detonated car bomb exploded beside President Kiro Gligorov's car in central Skopje as he travelled to work. His driver and a passer-by were killed; Gligorov survived with severe…Автомобил-бомба активирана од далечина експлодираше покрај возилото на претседателот Киро Глигоров во центарот на Скопје додека тој одеше на работа. Загинаа неговиот возач и еден минувач; Глигоров преживеа со тешки…
Everything at onceСè одеднаш
The river of timeРеката на времето
Each lane is a kind of history. Zoom in on a century, then pick any point to read about it.Секоја лента е вид историја. Зумирај на еден век, па избери точка за да прочиташ.
- 7000 BC–359 BC7000 п.н.е.–359 п.н.е. Ancient peoples of the landДревните народи на земјата
- 650 BC–146 BC650 п.н.е.–146 п.н.е. The ancient Macedonian kingdomАнтичкото Македонско Кралство
- 146 BC–600146 п.н.е.–600 Roman Macedonia and early ChristianityРимска Македонија и раното христијанство
- 580–885580–885 Slavs and ByzantiumСловените и Византија
- 863–1371863–1371 The Ohrid Golden AgeОхридското златно доба
- 1371–17671371–1767 The Ottoman CenturiesОсманлиските векови
- 1767–18781767–1878 The Macedonian National Awakening (1767–1878)Македонската национална преродба (1767–1878)
- 1893–19081893–1908 IMRO and the Ilinden Era (1893–1908)ВМРО и илинденската епоха (1893–1908)
- 1912–19181912–1918 Balkan Wars and Partition (1912–1918)Балканските војни и поделбата (1912–1918)
- 1918–19451918–1945 Between the Wars and the Second World War (1918–1945)Меѓу двете војни и Втората светска војна (1918–1945)
- 1918–19911918–1991 Macedonians in Greece and Bulgaria (1918–1991)Македонците во Грција и Бугарија (1918–1991)
- 1945–19911945–1991 Macedonia in Socialist Yugoslavia (1945–1991)Македонија во социјалистичка Југославија (1945–1991)
- 1991–today1991–денес Independence and the Republic (1991–today)Независноста и Републиката (1991 – денес)
Where it happenedКаде се случило
History on the mapИсторијата на мапа
Map of Macedonian history – loading…Мапа на историјата – се вчитува…
Kings, saints, writers, revolutionariesКралеви, светци, писатели, револуционери
People who shaped MacedoniaЛичности што ја обликуваа Македонија
Alexander III of Macedon (Alexander the Great)Александар III Македонски (Александар Велики)356 BC–323 BC356 п.н.е.–323 п.н.е.king of Macedon (336-323 BC), conqueror of the Persian Empireмакедонски крал (336-323 п.н.е.), освојувач на Персиската Империја
Saint Clement of OhridСвети Климент Охридскиc. 840–916околу 840–916disciple of Cyril and Methodius, founder of the Ohrid Literary School, first Slavonic-language bishopученик на Кирил и Методиј, основач на Охридската книжевна школа, прв епископ на словенски јазик
Tsar SamuelЦар Самуилd. 1014п. 1014tsar, ruler of the Comitopuli state (c. 976/997–1014)цар, владетел на државата на Комитопулите (околу 976/997–1014)
Krste Petkov MisirkovКрсте Петков Мисирков1874–19261874–1926philologist, publicist, national ideologueфилолог, публицист, национален идеолог
Goce DelčevГоце Делчев1872–19031872–1903revolutionary, IMRO leader and ideologueреволуционер, водач и идеолог на ВМРО
Nikola KarevНикола Карев1877–19051877–1905revolutionary, socialist, president of the Kruševo Republicреволуционер, социјалист, претседател на Крушевската Република
Kočo RacinКочо Рацин1908–19431908–1943poet, writer, communist revolutionary; founder of modern Macedonian literatureпоет, писател, комунистички револуционер; основоположник на современата македонска литература
Blaže KoneskiБлаже Конески1921–19931921–1993linguist, poet, translator; principal codifier of standard Macedonian; first president of MANUлингвист, поет, преведувач; главен кодификатор на македонскиот литературен јазик; прв претседател на МАНУ
Orthodox MacedoniaПравославна Македонија
The Church through historyЦрквата низ историјата
From the Slavonic mission of Cyril and Methodius and the Ohrid school of Clement and Naum, through the Archbishopric of Ohrid (1019–1767), to its restoration in 1958 and autocephaly in 1967, the church has been central to Macedonian identity. After 55 years of isolation, its communion with world Orthodoxy was restored in 2022.Од словенската мисија на Кирил и Методиј и Охридската школа на Климент и Наум, преку Охридската архиепископија (1019–1767), до нејзината обнова во 1958 и автокефалноста во 1967, црквата е во средиштето на македонскиот идентитет. По 55 години изолација, нејзината заедница со светското православие беше обновена во 2022.
-
c. 49–50околу 49–50
The 'Macedonian call' and Paul's mission in Macedonia„Македонскиот повик“ и мисијата на Павле во Македонија
-
325325
Bishop Budius of Stobi at the First Council of NicaeaЕпископот Будиј Стобски на Првиот вселенски собор во Никеја
-
c. 450околу 450 Polyconchal basilica at Plaošnik, LychnidosПолихонална базилика на Плаошник, Лихнид
-
14 April 53514 април 535
Justinian founds Justiniana Prima and its archbishopricЈустинијан ја основа Јустинијана Прима и нејзината архиепископија
- c. 864–865околу 864–865 Christianisation under Boris IПокрстувањето под Борис I
-
893893
Clement consecrated bishop; St Panteleimon monastery in OhridКлимент ракоположен за епископ; манастирот Св. Пантелејмон во Охрид
-
c. 950околу 950
Rise of the Bogomil movementПојава на богомилското движење
-
1019–10201019–1020
Basil II establishes the Archbishopric of OhridВасилиј II ја воспоставува Охридската архиепископија
-
17671767
Abolition of the Archbishopric of OhridУкинување на Охридската архиепископија
-
12 March 187012 март 1870
Ottoman firman creates the Bulgarian ExarchateСо султански ферман е основана Бугарската егзархија
-
4 October 19584 октомври 1958 Ohrid Archbishopric restored as the Macedonian Orthodox ChurchОбновена Охридската архиепископија како Македонска православна црква
-
2 August 19602 август 1960
St George Macedonian Orthodox Church, FitzroyМакедонска православна црква „Св. Ѓорѓи“, Фицрој
-
18 April 196518 април 1965
St Clement of Ohrid Cathedral, Toronto, opensОтворена катедралата „Св. Климент Охридски“ во Торонто
-
19 July 196719 јули 1967
Autocephaly of the Macedonian Orthodox Church proclaimedПрогласена автокефалноста на МПЦ
- 9 May 20229 мај 2022 Ecumenical Patriarchate restores communion with the Church of OhridВселенската патријаршија воспоставува заедница со Охридската црква
-
24 May 202224 мај 2022
Serbian Church recognises MOC autocephalyСрпската црква ја признава автокефалноста на МПЦ
On this dayНа денешен ден
24 October24 октомври
6 October 10146 октомври 1014 · PoliticsПолитика · The Ohrid Golden AgeОхридското златно доба
Death of Tsar SamuelСмртта на цар СамуилAccording to Byzantine chroniclers, Samuel collapsed when the blinded soldiers of Kleidion reached him at Prespa, and he died two days later, on 6 October 1014. He had ruled for…Според византиските хроничари, Самуил се онесвестил кога ослепените војници од Кључ стигнале до него во Преспа и починал два дена подоцна, на 6 октомври 1014 година. Владеел речиси четири децении…
26 October 168926 октомври 1689 · DisasterКатастрофа · The Ottoman CenturiesОсманлиските векови
Piccolomini burns SkopjeПиколомини го пали СкопјеHabsburg troops under General Enea Silvio Piccolomini reached Skopje on 25 October 1689 and found it largely abandoned. On 26 October he ordered the city set on fire, either because…Хабсбуршките војски под генералот Енеа Силвио Пиколомини стигнуваат во Скопје на 25 октомври 1689 година и го наоѓаат речиси напуштено. На 26 октомври тој наредува градот да се запали, било…
5 October 18785 октомври 1878 · UprisingВостание · The Macedonian National Awakening (1767–1878)Македонската национална преродба (1767–1878)
Kresna UprisingКресненско востаниеIn autumn 1878, in reaction to the Congress of Berlin, insurgents rose in the Kresna Gorge and the upper Struma valley; fighting began on 5 October 1878 and the rebellion…Есента 1878 година, како реакција на Берлинскиот конгрес, востаниците се кренале во Кресненската клисура и горното Струмско поречје; борбите започнале на 5 октомври 1878 година, а бунтот бил задушен до…
23 October 191223 октомври 1912 · BattleБитка · Balkan Wars and Partition (1912–1918)Балканските војни и поделбата (1912–1918)
Battle of KumanovoКумановска биткаOn 23–24 October 1912, in the First Balkan War, the Serbian First Army under Crown Prince Alexander defeated the Ottoman Vardar Army of Zeki Pasha north of Kumanovo. The Ottomans…На 23–24 октомври 1912 година, во Првата балканска војна, Првата српска армија под командата на престолонаследникот Александар ја поразила османлиската Вардарска армија на Зеки-паша северно од Куманово. Османлиите се повлекле…
For students and researchersЗа ученици и истражувачи
Writing a paper on Macedonia?Пишуваш труд за Македонија?
How to use this hubКако да го користиш
- Start with the era overview for context.Почни со прегледот на периодот.
- Open each event and person; every page lists its sources.Отвори ги настаните и личностите; секоја страница има извори.
- Read the primary documents and treaties.Прочитај ги изворните документи и договорите.
- Check "How others see it" for contested points.Погледни „Како го гледаат другите“ за спорните точки.
- Use "Cite this page" for APA, MLA or Chicago.Користи „Цитирај“ за APA, MLA или Chicago.
Documents and treatiesДокументи и договори
- The Bitola inscription of Ivan VladislavБитолскиот натпис на Јован Владислав c. 1015–1016околу 1015–1016
- Treaty of San StefanoСанстефански мировен договор 3 March 18783 март 1878
- Congress of Berlin returns Macedonia to Ottoman ruleБерлинскиот конгрес ја враќа Македонија под османлиска власт 13 July 187813 јули 1878
- Krste Misirkov publishes 'On Macedonian Matters'Крсте Мисирков ја објавува книгата „За македонцките работи“ c. 1903околу 1903
- Memorandum on the Independence of MacedoniaМеморандум за независноста на Македонија 1 March 19131 март 1913
- Treaty of Bucharest partitions MacedoniaБукурешкиот мировен договор ја дели Македонија 10 August 191310 август 1913
- Carnegie Commission report on the Balkan WarsИзвештајот на Карнегиевата комисија за Балканските војни 19141914
- Armistice of SalonicaСолунско примирје 29 September 191829 септември 1918
- Macedonian alphabet and orthography codifiedКодифицирани македонската азбука и правопис 3 May 19453 мај 1945
- Constitution of the Republic of Macedonia adoptedДонесен Уставот на Република Македонија 17 November 199117 ноември 1991
- Interim Accord with GreeceПривремена спогодба со Грција 13 September 199513 септември 1995
- Ohrid Framework AgreementОхридски рамковен договор 13 August 200113 август 2001
- Prespa Agreement signedПотпишан Преспанскиот договор 17 June 201817 јуни 2018
Key booksКлучни книги
- Alexis Heraclides, The Macedonian Question and the Macedonians: A History (2021)
- Anastasia N. Karakasidou, Fields of Wheat, Hills of Blood: Passages to Nationhood in Greek Macedonia, 1870–1990 (1997)
- Andrew Rossos, Macedonia and the Macedonians: A History (2008)
- Andrew Rossos, Incompatible Allies: Greek Communism and Macedonian Nationalism in the Civil War in Greece, 1943–1949 (1997)
- Blaže Koneski, A History of the Macedonian Language (1965)
- Carnegie Endowment for International Peace, Report of the International Commission to Inquire into the Causes and Conduct of the Balkan Wars (1914)
- Chris Kostov, Contested Ethnic Identity: The Case of Macedonian Immigrants in Toronto, 1900–1996 (2010)
- Clive L. N. Ruggles (ed.), Handbook of Archaeoastronomy and Ethnoastronomy (2015)
- Dimitar Bechev, Historical Dictionary of North Macedonia (2nd ed.) (2019)
- Dimitri Obolensky, The Byzantine Commonwealth: Eastern Europe, 500–1453 (1971)
- Dimitri Obolensky, Six Byzantine Portraits (1988)
- Dimitris Livanios, The Macedonian Question: Britain and the Southern Balkans 1939–1949 (2008)
Written from a Macedonian perspective, with a source for every claim and other views noted where historians disagree. Images: Wikimedia Commons, credited on each picture. Spotted a mistake? Tell us through the contact page.Напишано од македонска перспектива, со извор за секое тврдење и други гледишта каде историчарите не се согласуваат. Слики: Wikimedia Commons, со наведен автор. Забележавте грешка? Пишете ни преку страницата за контакт.