Origins at Aigai
The kingdom of Macedon grew up in the plains west of the Thermaic Gulf, between the Haliacmon and Axios (Vardar) rivers, with its first royal centre at Aigai, today's Vergina. Herodotus names Perdiccas I as the founder of the ruling Argead house, in the 7th century BC, though many modern historians think the kingdom took firm shape only in the 6th. The Argead kings claimed descent from the Temenid rulers of Argos and from Heracles. Alexander I (c. 498-454 BC), who was a vassal of Persia during the invasions of Greece, used that genealogy to be admitted to the Olympic Games, which, Herodotus tells us, were open only to Greeks. His successors expanded east to the Strymon and north into Paeonia, and Archelaus I (413-399 BC) built roads and forts, reorganised the army and invited Euripides and other artists to a new capital at Pella.
Philip II and the making of a great power
In 359 BC the kingdom seemed close to collapse: King Perdiccas III had fallen against the Illyrians, and rival claimants, Paeonians and Thracians pressed in on every side. His brother Philip II rebuilt the army around a phalanx armed with the long sarissa pike and the heavy Companion cavalry, and in 358 BC crushed the Illyrian king Bardylis. That victory bound Lyncestis, Pelagonia and the other upland regions to the crown, and Paeonia accepted Macedonian rule. Philip founded new cities, among them Heraclea Lyncestis near Bitola and Philippi, took the gold mines of Mount Pangaion and extended his power over Thrace, Thessaly and Chalcidice. In 338 BC he defeated Athens and Thebes at Chaeronea and organised the southern states into the League of Corinth under his leadership. He was murdered at Aigai in 336 BC while preparing a war against Persia.
Alexander and the conquest of Asia
Alexander III, taught in his youth by Aristotle at Mieza, crossed into Asia in 334 BC. In three great battles, at the Granicus, Issus (333) and Gaugamela (331), he destroyed the power of the Achaemenid king Darius III. He went on to Egypt, Babylon and Persepolis, then through Central Asia to the Indus. When he died in Babylon in June 323 BC, aged 32, his empire stretched from the Adriatic to India. The Macedonian army, its officers and settlers carried Macedonian institutions and Greek language and culture to Alexandria, Antioch and dozens of new cities, opening the Hellenistic age.
The Antigonid kingdom and the wars with Rome
Alexander's generals fought for decades over his empire. In Macedonia, Cassander killed Olympias and the young Alexander IV, ending the Argead line, and founded Thessalonica in 315 BC. After a Gaulish invasion threw the country into chaos, Antigonus II Gonatas won the throne by his victory at Lysimachia in 277 BC and founded the Antigonid dynasty. His successors held Macedonia and much of Greece for a century. Philip V (221-179 BC) secured the north, taking the Paeonian city of Bylazora in 217 BC, but his alliance with Hannibal set him against Rome, and he was beaten at Cynoscephalae in 197 BC. His son Perseus was defeated at Pydna in 168 BC; the monarchy was abolished and Macedonia divided into four republics. After the revolt of Andriscus it became a Roman province in 146 BC.
Who were the ancient Macedonians?
No question about this period is more contested. Most classicists, and Greek scholarship in general, regard the ancient Macedonians as a Greek people who spoke a north-western Greek dialect. They point to the Pella curse tablet of the 4th century BC, to Macedonian personal names and month names, to Greek cults and to the participation of the kings in Panhellenic festivals (N. G. L. Hammond, M. B. Hatzopoulos). Other historians, such as Ernst Badian and Eugene Borza, emphasise that southern Greeks such as Demosthenes often called the Macedonians barbarians, that the kings' Argive genealogy was a royal claim rather than evidence about the people, and that too little of the Macedonian language survives to classify it with confidence. Macedonian historiography stresses that ancient Macedon was a distinct state and people with its own institutions and identity, and treats the continuity of the Macedonian name and land as a central thread of the country's history.
Andrew Rossos and most historians of the modern Balkans also stress that today's Macedonians, like today's Greeks and Bulgarians, are modern nations formed over many centuries: the Macedonians' roots lie largely in the Slavic-speaking population of the early Middle Ages and in later history, not in a direct ethnic line from Philip's subjects. Loring Danforth has shown how the ancient past became a symbol in the twentieth-century dispute over the Macedonian name, which the 2018 Prespa Agreement partly settled by stating that the two states' uses of 'Macedonia' refer to different historical contexts. A careful reader can honour the ancient kingdom as part of the heritage of the land without claiming that the question of the ancient Macedonians' identity is closed.
Почетоците во Егеи
Македонското Кралство израснало во рамнините западно од Термајскиот Залив, меѓу реките Бистрица (Халијакмон) и Вардар (Аксиос), со првото кралско средиште во Егеи, денешна Вергина. Херодот го наведува Пердика I како основач на владејачкиот дом на Аргеадите во VII век п.н.е., иако многу современи историчари сметаат дека кралството добило цврст облик дури во VI век. Аргеадските кралеви тврделе дека потекнуваат од Теменидите, владетелите на Аргос, и од Херакле. Александар I (околу 498-454 п.н.е.), кој бил персиски вазал за време на нападите врз Грција, ја искористил оваа генеалогија за да биде примен на Олимписките игри, кои, како што пишува Херодот, биле отворени само за Грци. Неговите наследници се прошириле на исток до Струма и на север кон Пеонија, а Архелај I (413-399 п.н.е.) градел патишта и тврдини, ја реорганизирал војската и ги поканил Еврипид и други уметници во новата престолнина Пела.
Филип II и создавањето на голема сила
Во 359 година п.н.е. кралството изгледало пред распаѓање: кралот Пердика III загинал во битка со Илирите, а претенденти на престолот, Пеонци и Тракијци притискале од сите страни. Неговиот брат Филип II ја обновил војската околу фаланга вооружена со долгата сариса и тешката коњаница на хетаирите, и во 358 година п.н.е. го скршил илирскиот крал Бардил. Таа победа ги врзала Линкестида, Пелагонија и другите планински области за круната, а Пеонија ја прифатила македонската власт. Филип основал нови градови, меѓу кои Хераклеја Линкестиска кај Битола и Филипи, ги зазел рудниците на злато на Пангеј и ја проширил својата власт врз Тракија, Тесалија и Халкидики. Во 338 година п.н.е. ги поразил Атина и Теба кај Херонеја и ги организирал јужните држави во Коринтскиот сојуз под свое водство. Бил убиен во Егеи во 336 година п.н.е., додека подготвувал војна против Персија.
Александар и освојувањето на Азија
Александар III, кого во младоста го учел Аристотел во Миеза, преминал во Азија во 334 година п.н.е. Во три големи битки, на Граник, кај Ис (333) и кај Гавгамела (331), ја уништил моќта на ахеменидскиот крал Дариј III. Продолжил кон Египет, Вавилон и Персеполис, а потоа низ Средна Азија до Инд. Кога починал во Вавилон во јуни 323 година п.н.е., на 32 години, неговата империја се протегала од Јадранот до Индија. Македонската војска, нејзините офицери и доселеници ги пренеле македонските институции и грчкиот јазик и култура во Александрија, Антиохија и десетици нови градови, отворајќи ја хеленистичката епоха.
Антигонидското кралство и војните со Рим
Александровите генерали децении војувале за неговата империја. Во Македонија, Касандар ги убил Олимпија и малиот Александар IV, со што завршила аргеадската лоза, и во 315 година п.н.е. го основал Солун. Откако галската инвазија ја фрлила земјата во хаос, Антигон II Гонат го освоил престолот со победата кај Лисимахија во 277 година п.н.е. и ја основал антигонидската династија. Неговите наследници цел век владееле со Македонија и со голем дел од Грција. Филип V (221-179 п.н.е.) го обезбедил северот, заземајќи го пеонскиот град Вилазора во 217 година п.н.е., но сојузот со Ханибал го судрил со Рим и бил поразен кај Киноскефали во 197 година п.н.е. Неговиот син Персеј бил поразен кај Пидна во 168 година п.н.е.; монархијата била укината, а Македонија поделена на четири републики. По востанието на Андриск, во 146 година п.н.е. станала римска провинција.
Кои биле античките Македонци?
Ниту едно прашање од овој период не е поспорно. Повеќето класичари, и грчката наука воопшто, ги сметаат античките Македонци за грчки народ што зборувал северозападен грчки дијалект. Тие укажуваат на клетвената плочка од Пела од IV век п.н.е., на македонските лични имиња и имиња на месеците, на грчките култови и на учеството на кралевите на сехеленските празници (Н. Џ. Л. Хамонд, М. Б. Хаѕопулос). Други историчари, како Ернст Бејдијан и Јуџин Борза, нагласуваат дека јужните Грци, како Демостен, често ги нарекувале Македонците варвари, дека аргивската генеалогија на кралевите била кралско тврдење, а не доказ за народот, и дека од македонскиот јазик е зачувано премалку за да може сигурно да се класифицира. Македонската историографија нагласува дека античка Македонија била посебна држава и народ со сопствени институции и идентитет, а континуитетот на македонското име и земја го смета за централна нишка во историјата на земјата.
Андрју Росос и повеќето историчари на современиот Балкан исто така нагласуваат дека денешните Македонци, како и денешните Грци и Бугари, се современи нации, а корените на Македонците лежат во словенојазичното население од раниот среден век и во подоцнежната историја, а не во директна етничка линија од поданиците на Филип. Лоринг Данфорт покажал како античкото минато станало симбол во спорот за македонското име во XX век, кој Преспанскиот договор од 2018 година делумно го решил, утврдувајќи дека употребата на „Македонија“ кај двете држави се однесува на различен историски контекст. Внимателниот читател може да го почитува античкото кралство како дел од наследството на земјата, без да тврди дека прашањето за идентитетот на античките Македонци е затворено.
