Macedonian history libraryБиблиотека за македонската историја

1. 

   7000 BC–359 BC7000 п.н.е.–359 п.н.е.

   Ancient peoples of the landДревните народи на земјата

   Long before the Macedonian kingdom existed, the valleys of the Vardar, the Crna Reka and the Ohrid and Prespa lakes were home to farming villages, Bronze Age sanctuaries and Iron Age chiefdoms. This era follows those communities from the first Neolithic settlements to the Paeonians, Lyncestae, Pelagonians and the peoples around Lake Ohrid, whose lands were drawn into Macedon by Philip II.Долго пред да постои Македонското Кралство, долините на Вардар и Црна Река и бреговите на Охридското и Преспанското Езеро биле дом на земјоделски села, бронзенодопски светилишта и железнодопски поглаварства. Овој период ги следи тие заедници од првите неолитски населби до Пеонците, Линкестите, Пелагонците и народите околу Охридското Езеро, чии земји Филип II ги вклучил во Македонија.

   8 sources8 извори

2. 

   650 BC–146 BC650 п.н.е.–146 п.н.е.

   The ancient Macedonian kingdomАнтичкото Македонско Кралство

   From a small kingdom at Aigai, the Argead dynasty built the state that under Philip II and Alexander III dominated the Greek world and conquered the Persian Empire. This era follows Macedon from its origins through Alexander's empire and the Antigonid kings to its defeat by Rome, and sets out fairly the long-running debate about who the ancient Macedonians were.Од мало кралство во Егеи, аргеадската династија ја изградила државата што под Филип II и Александар III доминирала со грчкиот свет и ја освоила Персиската Империја. Овој период ја следи Македонија од нејзините почетоци, преку Александровата империја и антигонидските кралеви, до поразот од Рим, и чесно ја претставува долгата расправа за тоа кои биле античките Македонци.

   8 sources8 извори

3. 

   146 BC–600146 п.н.е.–600

   Roman Macedonia and early ChristianityРимска Македонија и раното христијанство

   For more than seven centuries the land was part of the Roman world, crossed by the Via Egnatia and dotted with cities such as Stobi, Heraclea, Scupi and Lychnidos. It was also one of the first places in Europe to receive Christianity, and the era closes as the Slavs settled the Macedonian interior at the end of the 6th century.Повеќе од седум века земјата била дел од римскиот свет, пресечена со патот Via Egnatia и исполнета со градови како Стоби, Хераклеја, Скупи и Лихнид. Таа била и едно од првите места во Европа што го примиле христијанството, а периодот завршува кога Словените ја населиле македонската внатрешност на крајот од VI век.

   11 sources11 извори

4. 

   580–885580–885

   Slavs and ByzantiumСловените и Византија

   Between the late 6th and the 9th centuries Slavic tribes settled across Macedonia, forming self-governing Sklavinias between the Byzantine Empire and the newer powers of the Avars and Bulgars. Through war, trade, taxation and the church, these communities were drawn step by step into the Christian, literate world of Byzantium.Меѓу крајот на VI и IX век словенските племиња се населуваат низ Македонија и формираат самоуправни склавинии меѓу Византиското Царство и новите сили на Аварите и Бугарите. Преку војни, трговија, даноци и црквата, овие заедници чекор по чекор се вклучуваат во христијанскиот, писмен свет на Византија.

   6 sources6 извори

5. 

   863–1371863–1371

   The Ohrid Golden AgeОхридското златно доба

   From the arrival of Clement in 886 to the fall of Samuel's state in 1018, Ohrid and Prespa were the cultural and political heart of the Slavic world in the Balkans. The literary school, the archbishopric and the memory of Samuel kept that legacy alive through Byzantine and Serbian rule until the Ottoman conquest.Од доаѓањето на Климент во 886 година до падот на Самуиловата држава во 1018 година, Охрид и Преспа биле културно и политичко срце на словенскиот свет на Балканот. Книжевната школа, архиепископијата и споменот за Самуил го чувале тоа наследство низ византиската и српската власт сè до османлиското освојување.

   7 sources7 извори

6. 

   1371–17671371–1767

   The Ottoman CenturiesОсманлиските векови

   After the battle on the Maritsa in 1371 the Ottomans conquered Macedonia within a generation, and Skopje, Bitola and Ohrid became provincial towns of a vast Islamic empire. Christian peasants carried the heavier burden of this order, and revolts in Mariovo (1564–65) and under Karposh (1689) mark the limits of their endurance, while the Ohrid Archbishopric survived until 1767.По битката на Марица во 1371 година Османлиите ја освојуваат Македонија за една генерација, а Скопје, Битола и Охрид стануваат провинциски градови на огромно исламско царство. Христијанските селани го носат потешкиот товар на овој поредок, а востанијата во Мариово (1564–65) и под Карпош (1689) ги означуваат границите на нивното трпение, додека Охридската архиепископија опстојува до 1767 година.

   7 sources7 извори

7. 

   1767–18781767–1878

   The Macedonian National Awakening (1767–1878)Македонската национална преродба (1767–1878)

   Between the abolition of the Ohrid Archbishopric in 1767 and the Congress of Berlin in 1878, Macedonia's Slavic Orthodox population moved from life under a Greek-led church towards a vernacular culture of its own. Monks, teachers, poets and folklorists laid the literary and educational foundations on which later national movements would build.Меѓу укинувањето на Охридската архиепископија во 1767 година и Берлинскиот конгрес во 1878 година, словенското православно население во Македонија преминало од живот под грчки водена црква кон сопствена култура на народниот јазик. Монаси, учители, поети и фолклористи ги поставиле книжевните и просветните темели врз кои подоцна ќе се градат националните движења.

   5 sources5 извори

8. 

   1893–19081893–1908

   IMRO and the Ilinden Era (1893–1908)ВМРО и илинденската епоха (1893–1908)

   In 1893 a handful of young teachers in Thessaloniki founded a secret organisation to win autonomy for Macedonia, and within a decade it had built a clandestine state of committees and armed bands across the country. Its great rising on Ilinden 1903, and the ten-day Kruševo Republic, became the defining events of Macedonian national memory.Во 1893 година неколку млади учители во Солун основале тајна организација за извојување автономија на Македонија, и за една деценија таа изградила илегална мрежа на комитети и чети низ целата земја. Нејзиното големо востание на Илинден 1903 година и десетдневната Крушевска Република станале определувачки настани на македонското национално паметење.

   6 sources6 извори

9. 

   1912–19181912–1918

   Balkan Wars and Partition (1912–1918)Балканските војни и поделбата (1912–1918)

   In six years Macedonia passed from Ottoman rule through two Balkan Wars and the First World War, and emerged divided among Greece, Serbia and Bulgaria by the Treaty of Bucharest of 10 August 1913. For its inhabitants these were years of liberation from the empire but also of massacre, expulsion, forced changes of identity and a front line running through their villages.За шест години Македонија преминала од османлиска власт низ двете Балкански војни и Првата светска војна и излегла поделена меѓу Грција, Србија и Бугарија со Букурешкиот мировен договор од 10 август 1913 година. За нејзините жители тоа биле години на ослободување од империјата, но и на масакри, протерувања, присилни промени на идентитетот и фронт што минувал низ нивните села.

   6 sources6 извори

10. 

    1918–19451918–1945

    Between the Wars and the Second World War (1918–1945)Меѓу двете војни и Втората светска војна (1918–1945)

    Partitioned in 1913 and denied recognition by every state that ruled them, the Macedonians spent the interwar years under policies of assimilation while a new generation of writers and activists articulated a modern Macedonian identity. The Second World War brought occupation, an armed liberation struggle and, at ASNOM in 1944, the first Macedonian state of the modern era, followed by the codification of the Macedonian language in 1945.Поделени во 1913 година и непризнаени од ниту една држава што владееше со нив, Македонците меѓу двете војни живееја под асимилациски политики, додека новата генерација писатели и дејци го обликуваше современиот македонски идентитет. Втората светска војна донесе окупација, вооружена ослободителна борба и, со АСНОМ во 1944 година, прва македонска држава во новата историја, по што во 1945 година следуваше кодификацијата на македонскиот јазик.

    7 sources7 извори

11. 

    1918–19911918–1991

    Macedonians in Greece and Bulgaria (1918–1991)Македонците во Грција и Бугарија (1918–1991)

    Outside Yugoslavia, the Macedonians of Aegean Macedonia and the Pirin region lived through assimilation, war and exile: in Greece through language bans, the Civil War of 1946–49 and the flight of tens of thousands, including the refugee children; in Bulgaria through a brief recognition after 1946 followed by official denial. Their experience shaped the Macedonian diaspora and remains one of the most sensitive questions in Balkan history.Надвор од Југославија, Македонците во Егејска Македонија и Пиринскиот крај поминаа низ асимилација, војна и прогонство: во Грција низ забрани на јазикот, Граѓанската војна од 1946–1949 година и бегството на десетици илјади луѓе, меѓу нив и децата бегалци; во Бугарија низ кратко признавање по 1946 година и потоа официјално негирање. Нивното искуство ја обликуваше македонската дијаспора и останува едно од најчувствителните прашања во балканската историја.

    7 sources7 извори

12. 

    1945–19911945–1991

    Macedonia in Socialist Yugoslavia (1945–1991)Македонија во социјалистичка Југославија (1945–1991)

    As the People's Republic and, from 1963, the Socialist Republic of Macedonia, Vardar Macedonia became for the first time a recognised Macedonian state, building a university, an academy, an autocephalous church and a national culture within the Yugoslav federation. The same decades brought one-party rule, the Skopje earthquake and mass emigration, and ended with the peaceful path to independence in 1991.Како Народна, а од 1963 година Социјалистичка Република Македонија, Вардарска Македонија за прв пат стана призната македонска држава, која во рамките на југословенската федерација изгради универзитет, академија, автокефална црква и национална култура. Истите децении донесоа еднопартиско владеење, скопскиот земјотрес и масовно иселување, а завршија со мирниот пат кон независноста во 1991 година.

    9 sources9 извори

13. 

    1991–today1991–денес

    Independence and the Republic (1991–today)Независноста и Републиката (1991 – денес)

    On 8 September 1991 Macedonia became the only Yugoslav republic to win independence without war. The decades that followed were shaped by the dispute with Greece over the name, regional crises, the Ohrid Framework Agreement and, after the contested Prespa Agreement, membership of NATO and the start of EU accession talks.На 8 септември 1991 Македонија стана единствената југословенска република што ја извојува независноста без војна. Децениите потоа беа обликувани од спорот со Грција за името, регионалните кризи, Охридскиот рамковен договор и, по спорниот Преспански договор, членството во НАТО и почетокот на пристапните преговори со ЕУ.

    6 sources6 извори

14. 

    1890–today1890–денес

    Macedonians Abroad: Pečalba and DiasporaМакедонците во светот: печалба и дијаспора

    From the pečalbari of the late Ottoman era to the post-war emigrants and refugee children, Macedonians built communities in Toronto, the American Midwest, Australia and Europe. Their churches, organisations and campaigns kept the language alive and shaped the international struggle over the Macedonian name and identity.Од печалбарите во доцниот османлиски период до повоените иселеници и децата бегалци, Македонците изградија заедници во Торонто, американскиот Среден Запад, Австралија и Европа. Нивните цркви, организации и кампањи го одржаа јазикот жив и ја обликуваа меѓународната борба за македонското име и идентитет.

    8 sources8 извори

15. 

    863–today863–денес

    The Macedonian Church: From Ohrid to AutocephalyМакедонската црква: од Охрид до автокефалноста

    From the Slavonic mission of Cyril and Methodius and the Ohrid school of Clement and Naum, through the Archbishopric of Ohrid (1019–1767), to its restoration in 1958 and autocephaly in 1967, the church has been central to Macedonian identity. After 55 years of isolation, its communion with world Orthodoxy was restored in 2022.Од словенската мисија на Кирил и Методиј и Охридската школа на Климент и Наум, преку Охридската архиепископија (1019–1767), до нејзината обнова во 1958 и автокефалноста во 1967, црквата е во средиштето на македонскиот идентитет. По 55 години изолација, нејзината заедница со светското православие беше обновена во 2022.

    7 sources7 извори

16. 

    c. 6000 BC–4300 BCоколу 6000 п.н.е.–4300 п.н.е. · CultureКултура

    Neolithic village at Tumba MadžariНеолитска населба Тумба Маџари

    On the north-eastern edge of today's Skopje, farming communities of the Anzabegovo-Vršnik cultural group built a village that was lived in for well over a millennium. Its stratigraphy…На североисточниот раб на денешно Скопје, земјоделски заедници од културната група Анзабегово-Вршник подигнале населба во која се живеело повеќе од илјада години. Нејзините културни слоеви се датираат приближно…

    2 sources2 извори

17. 

    c. 1800 BC–700 BCоколу 1800 п.н.е.–700 п.н.е. · CultureКултура

    Bronze Age sanctuary and observatory at KokinoБронзенодопско светилиште и опсерваторија Кокино

    On the Tatićev Kamen summit near Kumanovo, about 1,030 m above sea level, Bronze Age people used a rocky outcrop as a sacred site from around the 19th…На врвот Татиќев Камен кај Куманово, на околу 1.030 метри надморска височина, луѓето од бронзеното време ја користеле карпестата височина како свето место од околу XIX до VII…

    3 sources3 извори

18. 

    c. 1200 BC–700 BCоколу 1200 п.н.е.–700 п.н.е. · CultureКултура

    Pile-dwelling village in the Bay of Bones, Lake OhridНаколна населба во Заливот на коските, Охридско Езеро

    At Gradište on the eastern shore of Lake Ohrid, a Late Bronze and Early Iron Age community lived in houses raised on thousands of wooden piles driven into…Кај Градиште, на источниот брег на Охридското Езеро, заедница од доцното бронзено и раното железно време живеела во куќи подигнати на илјадници дрвени колци побиени во езерското дно,…

    2 sources2 извори

19. 

    c. 650 BCоколу 650 п.н.е. · FoundingОсновање

    The Argead kingdom takes shape at AigaiАргеадското кралство се формира во Егеи

    In the 7th century BC a dynasty later known as the Argeads established a kingdom in the lowlands west of the Thermaic Gulf, with its first royal seat…Во VII век п.н.е. една династија, подоцна позната како Аргеади, основала кралство во низината западно од Солунскиот (Термајски) Залив, со првото кралско седиште во Егеи (Вергина). Херодот го…

    2 sources2 извори

20. 

    c. 550 BCоколу 550 п.н.е. · CultureКултура

    Princely graves with gold masks at TrebeništaКнежевски гробови со златни маски во Требеништа

    Near the northern end of Lake Ohrid, an Iron Age elite buried its dead with gold funerary masks, bronze vessels, weapons and jewellery. The richest graves belong roughly…Близу северниот крај на Охридското Езеро, елитата од железното време ги погребувала своите покојници со златни посмртни маски, бронзени садови, оружје и накит. Најбогатите гробови припаѓаат приближно на…

    2 sources2 извори

21. 

    423 BC423 п.н.е. · BattleБитка

    Battle in Lyncestis: Perdiccas II and Brasidas against ArrhabaeusБитка во Линкестида: Пердика II и Брасида против Арабеј

    The Lyncestae of the Pelagonian plain, ruled by their own king Arrhabaeus, resisted control by the Argead kings of Lower Macedonia. In 423 BC Perdiccas II, together with…Линкестите од Пелагониското Поле, предводени од сопствениот крал Арабеј, се спротивставувале на власта на аргеадските кралеви од Долна Македонија. Во 423 година п.н.е. Пердика II, заедно со спартанскиот…

    2 sources2 извори

22. 

    c. 400 BCоколу 400 п.н.е. · PoliticsПолитика

    Pella becomes the royal capitalПела станува кралска престолнина

    Around 400 BC the royal court moved from Aigai to Pella, then close to the sea through a lagoon, which made it a better base for trade and…Околу 400 година п.н.е. кралскиот двор се преселил од Егеи во Пела, која тогаш преку лагуна имала излез на море, што ја правело подобра основа за трговија и…

    2 sources2 извори

23. 

    358 BC358 п.н.е. · BattleБитка

    Philip II defeats Bardylis and wins Upper MacedoniaФилип II го победува Бардил и ја освојува Горна Македонија

    One year after he took power in 359 BC, following the death of his brother Perdiccas III in battle against the Illyrian king Bardylis, Philip II met Bardylis…Една година откако ја презел власта во 359 година п.н.е., по загинувањето на неговиот брат Пердика III во битка против илирскиот крал Бардил, Филип II се судрил со…

    2 sources2 извори

24. 

    358 BC358 п.н.е. · PoliticsПолитика

    Paeonia submits to Philip IIПеонија му се потчинува на Филип II

    The Paeonians of the middle Vardar (Axios) valley had their own kings, cities such as Bylazora and Astibos, and a coinage. After the death of the Paeonian king…Пеонците од средното течение на Вардар (Аксиос) имале свои кралеви, градови како Вилазора и Астибо, и сопствени пари. По смртта на пеонскиот крал Агис, Филип II навлегол во…

    2 sources2 извори

25. 

    c. 350 BCоколу 350 п.н.е. · FoundingОсновање

    Philip II founds Heraclea LyncestisФилип II ја основа Хераклеја Линкестиска

    In the middle of the 4th century BC Philip II founded Heraclea in Lyncestis, near today's Bitola, to secure the newly annexed upland region. The city later lay…Во средината на IV век п.н.е. Филип II ја основал Хераклеја во Линкестида, кај денешна Битола, за да ја обезбеди новоприпоената планинска област. Градот подоцна лежел на римскиот…

    2 sources2 извори

26. 

    338 BC338 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of ChaeroneaБитката кај Херонеја

    In August 338 BC Philip II defeated the allied armies of Athens and Thebes at Chaeronea in Boeotia. The eighteen-year-old Alexander commanded the left wing and broke the…Во август 338 година п.н.е. Филип II ги поразил сојузничките војски на Атина и Теба кај Херонеја во Беотија. Осумнаесетгодишниот Александар го командувал левото крило и ја скршил…

    3 sources3 извори

27. 

    336 BC336 п.н.е. · PoliticsПолитика

    Assassination of Philip II at AigaiУбиството на Филип II во Егеи

    In 336 BC, during the wedding festivities of his daughter Cleopatra in the theatre of Aigai, Philip II was stabbed to death by Pausanias, a member of his…Во 336 година п.н.е., за време на свадбените свечености на неговата ќерка Клеопатра во театарот во Егеи, Филип II бил прободен до смрт од Павсаниј, член на неговата…

    2 sources2 извори

28. 

    333 BC333 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of IssusБитката кај Ис

    In November 333 BC Alexander met the Persian king Darius III in person on the narrow coastal plain at Issus, at the corner between Anatolia and Syria. A…Во ноември 333 година п.н.е. Александар лично се судрил со персискиот крал Дариј III на тесната крајбрежна рамнина кај Ис, на спојот меѓу Анадолија и Сирија. Нападот што…

    2 sources2 извори

29. 

    331 BC331 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of GaugamelaБитката кај Гавгамела

    On 1 October 331 BC, on a plain east of the Tigris in northern Mesopotamia, Alexander's army of about 47,000 men defeated a much larger force gathered by…На 1 октомври 331 година п.н.е., на рамнина источно од Тигар во северна Месопотамија, Александровата војска од околу 47.000 луѓе ја поразила многу побројната сила што ја собрал…

    2 sources2 извори

30. 

    323 BC323 п.н.е. · PoliticsПолитика

    Death of Alexander the Great in BabylonСмртта на Александар Македонски во Вавилон

    On 10 or 11 June 323 BC Alexander died in the palace of Nebuchadnezzar at Babylon after an illness of about twelve days, at the age of 32.…На 10 или 11 јуни 323 година п.н.е. Александар починал во палатата на Навуходоносор во Вавилон, по болест што траела дванаесетина дена, на 32-годишна возраст. Не оставил полнолетен…

    2 sources2 извори

31. 

    277 BC277 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of Lysimachia: Antigonus Gonatas defeats the GaulsБитката кај Лисимахија: Антигон Гонат ги победува Галите

    After Celtic (Gaulish) invaders killed King Ptolemy Ceraunus in 279 BC and plundered Macedonia, the kingdom fell into chaos. In 277 BC Antigonus Gonatas lured a large Gaulish…Откако келтските (галски) напаѓачи го убиле кралот Птоломеј Кераун во 279 година п.н.е. и ја ограбиле Македонија, кралството западнало во хаос. Во 277 година п.н.е. Антигон Гонат намамил…

    2 sources2 извори

32. 

    217 BC217 п.н.е. · BattleБитка

    Philip V captures BylazoraФилип V ја зазема Вилазора

    Polybius records that in 217 BC Philip V seized Bylazora, 'the largest city of Paeonia', to close the route by which the Dardanians raided Macedonia from the north.…Полибиј бележи дека во 217 година п.н.е. Филип V ја зазел Вилазора, „најголемиот град во Пеонија“, за да го затвори патот по кој Дарданците упаѓале во Македонија од…

    2 sources2 извори

33. 

    197 BC197 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of CynoscephalaeБитката кај Киноскефали

    In 197 BC, in the hills of Cynoscephalae in Thessaly, the Roman consul Titus Quinctius Flamininus defeated Philip V, ending the Second Macedonian War. In broken, foggy terrain…Во 197 година п.н.е., во ридовите Киноскефали во Тесалија, римскиот конзул Тит Квинкциј Фламинин го поразил Филип V и со тоа ѝ ставил крај на Втората македонска војна.…

    3 sources3 извори

34. 

    168 BC168 п.н.е. · BattleБитка

    Battle of Pydna and the end of the Macedonian kingdomБитката кај Пидна и крајот на Македонското Кралство

    On 22 June 168 BC, the day after a lunar eclipse, the Roman consul Lucius Aemilius Paullus defeated King Perseus near Pydna, at the foot of Mount Olympus.…На 22 јуни 168 година п.н.е., ден по едно затемнување на Месечината, римскиот конзул Луциј Емилиј Павле го поразил кралот Персеј кај Пидна, во подножјето на Олимп. Фалангата…

    2 sources2 извори

35. 

    c. 146 BCоколу 146 п.н.е. · PoliticsПолитика

    Macedonia becomes a Roman provinceМакедонија станува римска провинција

    In 149 BC Andriscus, who claimed to be a son of Perseus, revived the Macedonian kingship and drove out the Romans. In 148 BC the praetor Quintus Caecilius…Во 149 година п.н.е. Андриск, кој тврдел дека е син на Персеј, ја обновил македонската кралска власт и ги истерал Римјаните. Во 148 година п.н.е. преторот Квинт Цецилиј…

    3 sources3 извори

36. 

    c. 146 BC–120 BCоколу 146 п.н.е.–120 п.н.е. · FoundingОсновање

    Construction of the Via EgnatiaИзградба на патот Via Egnatia

    Soon after the province was created, the proconsul Gnaeus Egnatius had a military road built from Dyrrachium (Durrës) on the Adriatic across the mountains to Thessalonica, later extended…Набргу по формирањето на провинцијата, проконзулот Гнеј Егнатиј дал да се изгради воен пат од Дирахиум (Драч) на Јадранот, преку планините, до Солун, кој подоцна бил продолжен до…

    3 sources3 извори

37. 

    c. 49–50околу 49–50 · ChurchЦрква

    The 'Macedonian call' and Paul's mission in Macedonia„Македонскиот повик“ и мисијата на Павле во Македонија

    According to Acts 16:9, the apostle Paul at Troas saw in a vision a Macedonian man urging him: 'Come over to Macedonia and help us.' Around 49-50 AD…Според Дела на апостолите 16:9, апостолот Павле во Троада видел во видение еден Македонец кој го молел: „Премини во Македонија и помогни ни!“ Околу 49-50 година Павле преминал…

    3 sources3 извори

38. 

    c. 85околу 85 · FoundingОсновање

    Scupi becomes a Roman veterans' colonyСкупи станува римска ветеранска колонија

    On the site of an older Dardanian settlement on the Vardar, near today's Skopje, the Romans founded a colony under Emperor Domitian (81-96 AD), settled mainly by veterans…На местото на постара дарданска населба на Вардар, близу денешно Скопје, Римјаните основале колонија во времето на царот Домицијан (81-96 година), населена главно со ветерани од Седмата легија…

    2 sources2 извори

39. 

    325325 · ChurchЦрква

    Bishop Budius of Stobi at the First Council of NicaeaЕпископот Будиј Стобски на Првиот вселенски собор во Никеја

    By 325 AD Stobi, at the confluence of the Crna Reka and the Vardar, was already an episcopal see: its bishop Budius signed the acts of the First…Веќе во 325 година Стоби, на сливот на Црна Река и Вардар, бил епископско седиште: неговиот епископ Будиј ги потпишал актите на Првиот вселенски собор во Никеја. Во…

    2 sources2 извори

40. 

    c. 450околу 450 · ChurchЦрква

    Polyconchal basilica at Plaošnik, LychnidosПолихонална базилика на Плаошник, Лихнид

    In the 5th century the Christians of Lychnidos (Ohrid) built a large basilica with several apses (conches) on the Plaošnik plateau, decorated with rich floor mosaics of animals,…Во V век христијаните од Лихнид (Охрид) подигнале голема базилика со повеќе апсиди (конхи) на платото Плаошник, украсена со богати подни мозаици со животни, птици и растенија. Околу…

    2 sources2 извори

41. 

    518518 · DisasterКатастрофа

    Earthquake destroys ScupiЗемјотресот го уништува Скупи

    In 518 AD a violent earthquake with its centre near Scupi destroyed the city, along with Tauresium and other settlements in Dardania; the chronicler Marcellinus Comes reports that…Во 518 година силен земјотрес со епицентар кај Скупи го урнал градот, како и Тауресиум и други населби во Дарданија; хроничарот Марцелин Комес известува дека биле уништени 24…

    2 sources2 извори

42. 

    14 April 53514 април 535 · ChurchЦрква

    Justinian founds Justiniana Prima and its archbishopricЈустинијан ја основа Јустинијана Прима и нејзината архиепископија

    Near his birthplace, Emperor Justinian I built a new city, Justiniana Prima. By his Novel XI of 14 April 535 he made its bishop an archbishop independent of…Близу своето родно место, царот Јустинијан I изградил нов град, Јустинијана Прима. Со својата Новела XI од 14 април 535 година тој го издигнал нејзиниот епископ во архиепископ…

    2 sources2 извори

43. 

    c. 580–650околу 580–650 · PoliticsПолитика

    Slavic settlement of MacedoniaСловенско населување на Македонија

    From the late 6th century, Slavic groups crossed the Danube and settled across the Byzantine Balkans, including the river valleys and plains of Macedonia; at Heraclea Lyncestis the…Од крајот на VI век словенски групи го преминуваат Дунав и се населуваат низ византиските Балкани, вклучително и во речните долини и полиња на Македонија; во Хераклеја Линкестиска…

    6 sources6 извори

44. 

    c. 586околу 586 · BattleБитка

    Avar and Slav siege of ThessalonicaАварско-словенската опсада на Солун

    The Miracles of St Demetrius, written in Thessalonica in the early 7th century, describe a siege of the city by a huge Avar-Slav army during the episcopate of…Чудата на свети Димитрија, напишани во Солун на почетокот на VII век, опишуваат опсада на градот од огромна аварско-словенска војска во времето на епископот Евсевиј, која обично се…

    2 sources2 извори

45. 

    c. 617околу 617 · BattleБитка

    Slavic and Avar siege of ThessalonicaСловенско-аварска опсада на Солун

    Around 615–617 a coalition of Slavic tribes from the Macedonian hinterland, led by the chieftain Chatzon, besieged Thessalonica by land and by sea in dugout boats. After Chatzon…Околу 615–617 година сојуз на словенски племиња од македонското залеѓе, предводен од водачот Хацон, го опседнува Солун по копно и по море со моноксили (чамци од едно дрво).…

    3 sources3 извори

46. 

    676–678676–678 · BattleБитка

    Siege of Thessalonica (676–678)Опсада на Солун (676–678)

    After the Byzantines arrested and executed Perbund, king of the Rhynchines, the Slavic tribes around Thessalonica (Rhynchines, Strymonites and Sagudates) united and blockaded the city for about two…Откако Византијците го приведуваат и погубуваат Пребонд, кнезот на Ринхините, словенските племиња околу Солун (Ринхини, Струмјани и Сагудати) се обединуваат и го блокираат градот речиси две години. Опсадата…

    2 sources2 извори

47. ◆

    c. 680околу 680 · PoliticsПолитика

    Kuver settles the Sermesianoi in PelagoniaКувер ги населува Сермесијаните во Пелагонија

    In the 670s or early 680s Kuver led a mixed population of Bulgars and descendants of Byzantine captives (the Sermesianoi) from the Sirmium region, after breaking free of…Во 670-тите или раните 680-ти години Кувер повел мешано население од Бугари и потомци на византиски заробеници (Сермесијаните) од областа на Сирмиум, откако се ослободил од Аварите. Со…

    2 sources2 извори

48. 

    688–689688–689 · BattleБитка

    Justinian II's campaign against the SklaviniasПоходот на Јустинијан II против склавиниите

    Emperor Justinian II marched through Thrace into Macedonia, defeated Slavic groups along the way and entered Thessalonica in triumph. Large numbers of captured Slavs were resettled in Asia…Царот Јустинијан II тргнува преку Тракија кон Македонија, ги поразува словенските групи на патот и триумфално влегува во Солун. Голем број заробени Словени се преселени во Мала Азија…

    2 sources2 извори

49. 

    c. 809околу 809 · PoliticsПолитика

    Creation of the Theme of ThessalonicaСоздавање на темата Солун

    In the early 9th century Byzantium placed Thessalonica and its hinterland under a military governor (strategos), creating the Theme of Thessalonica; Warren Treadgold dates this to about 809,…Во почетокот на IX век Византија ги става Солун и неговото залеѓе под воен управител (стратег), со што се создава темата Солун; Ворен Тредголд ја датира околу 809…

    2 sources2 извори

50. 

    863863 · CultureКултура

    Mission of Cyril and Methodius to Great MoraviaМисијата на Кирил и Методиј во Велика Моравија

    At the request of Prince Rastislav, Emperor Michael III sent the Thessalonian brothers Constantine (Cyril) and Methodius to Great Moravia in 863. For the mission Constantine devised the…На барање на кнезот Ростислав, царот Михаил III ги испраќа солунските браќа Константин (Кирил) и Методиј во Велика Моравија во 863 година. За мисијата Константин ја создава глаголицата…

    3 sources3 извори

51. ☦

    c. 864–865околу 864–865 · ChurchЦрква

    Christianisation under Boris IПокрстувањето под Борис I

    By the mid-9th century much of inland Macedonia had come under the rule of the Bulgarian khans. Around 864–865 Khan Boris accepted baptism from Constantinople, taking the name…До средината на IX век голем дел од внатрешноста на Македонија веќе бил под власта на бугарските канови. Околу 864–865 година канот Борис прима крштевање од Цариград, со…

    2 sources2 извори

52. 

    886886 · CultureКултура

    Clement begins teaching in Ohrid: the Ohrid Literary SchoolКлимент почнува да поучува во Охрид: Охридската книжевна школа

    Expelled from Moravia after the death of Methodius in 885, Clement, Naum and other disciples reached the realm of Boris I, who sent Clement to the province of…Протерани од Моравија по смртта на Методиј во 885 година, Климент, Наум и другите ученици стигнуваат во државата на Борис I, кој го испраќа Климент во областа Кутмичевица…

    3 sources3 извори

53. 

    893893 · ChurchЦрква

    Clement consecrated bishop; St Panteleimon monastery in OhridКлимент ракоположен за епископ; манастирот Св. Пантелејмон во Охрид

    In 893, at the council that confirmed Slavonic as the language of church and state, Clement was consecrated bishop of Drembica (Velika), becoming the first bishop to preach…Во 893 година, на соборот што го потврдува словенскиот јазик како јазик на црквата и државата, Климент е ракоположен за епископ Дремвички (Велички) и станува првиот епископ што…

    3 sources3 извори

54. 

    905905 · FoundingОсновање

    Naum founds the monastery of the Holy Archangels (St Naum)Наум го основа манастирот Св. Архангели (Св. Наум)

    In 905 Naum founded a monastery dedicated to the Holy Archangels on the southern shore of Lake Ohrid, near the springs of the Black Drin. He spent his…Во 905 година Наум основа манастир посветен на Светите Архангели на јужниот брег на Охридското Езеро, кај изворите на Црн Дрим. Таму ги поминува последните години и по…

    2 sources2 извори

55. 

    c. 950околу 950 · ChurchЦрква

    Rise of the Bogomil movementПојава на богомилското движење

    During the reign of Tsar Peter (927–969) a priest named Bogomil preached a dualist teaching that rejected the church hierarchy, sacraments and the authority of the state and…Во времето на царот Петар (927–969) свештеникот Богомил проповеда дуалистичко учење што ги отфрла црковната хиерархија, светите тајни и авторитетот на државата и благородништвото. Најраниот критичар на движењето,…

    2 sources2 извори

56. 

    c. 976околу 976 · UprisingВостание

    Uprising of the ComitopuliВостанието на Комитопулите

    After Byzantium under John Tzimiskes had annexed the eastern Bulgarian lands (971), the four sons of the count (komes) Nicholas, David, Moses, Aron and Samuel, rose against Byzantine…Откако Византија под Јован Цимискиј ги анектира источните бугарски земји (971), четирите синови на комитот Никола, Давид, Мојсеј, Арон и Самуил, се кренуваат против византиската власт во западните…

    2 sources2 извори

57. 

    17 August 98617 август 986 · BattleБитка

    Battle of the Gates of TrajanБитката кај Трајановите Порти

    After a failed siege of Serdica (Sofia), Emperor Basil II withdrew through the pass known as the Gates of Trajan, where Samuel's army ambushed and routed it on…По неуспешната опсада на Сердика (Софија), царот Василиј II се повлекува низ преминот наречен Трајанови Порти, каде што Самуиловата војска го заседнува и разбива на 17 август 986…

    2 sources2 извори

58. 

    c. 997околу 997 · BattleБитка

    Battle of the SpercheiosБитката на Сперхеј

    Returning from a raid deep into Greece, Samuel's army camped on the flooded Spercheios river near Lamia. The Byzantine general Nikephoros Ouranos crossed at night and attacked the…Враќајќи се од поход длабоко во Грција, Самуиловата војска логорува на придојдената река Сперхеј кај Ламија. Византискиот војсководец Никифор Уран ја преминува реката ноќе и го напаѓа заспаниот…

    2 sources2 извори

59. 

    10041004 · BattleБитка

    Battle of SkopjeБитката кај Скопје

    In 1004 Basil II advanced up the Vardar valley, crossed the river and surprised Samuel's army camped near Skopje, putting it to flight. The commander of the city,…Во 1004 година Василиј II напредува по долината на Вардар, ја преминува реката и ја изненадува Самуиловата војска логорувана кај Скопје, натерувајќи ја во бегство. Заповедникот на градот,…

    2 sources2 извори

60. 

    c. 1014околу 1014 · BattleБитка

    Battle of StrumicaБитката кај Струмица

    Shortly after Kleidion, in August 1014, Basil II sent Theophylact Botaneiates, governor of Thessalonica, to clear the defences on the road to Strumica. Gavril Radomir ambushed his force…Набргу по Кључ, во август 1014 година, Василиј II го испраќа Теофилакт Ботанијат, управителот на Солун, да ги расчисти утврдувањата на патот кон Струмица. Гаврил Радомир ја заседнува…

    2 sources2 извори

61. 

    29 July 101429 јули 1014 · BattleБитка

    Battle of Kleidion (Belasica)Беласичката битка (кај Кључ)

    Samuel blocked the Kleidion pass between the Belasica and Ogražden mountains with fortified walls. On 29 July 1014 a Byzantine detachment under Nikephoros Xiphias crossed the mountains and…Самуил го затвора преминот Кључ меѓу Беласица и Огражден со утврдени ѕидини. На 29 јули 1014 година византиски одред под Никифор Ксифиј ги преминува планините и ги напаѓа…

    3 sources3 извори

62. 

    6 October 10146 октомври 1014 · PoliticsПолитика

    Death of Tsar SamuelСмртта на цар Самуил

    According to Byzantine chroniclers, Samuel collapsed when the blinded soldiers of Kleidion reached him at Prespa, and he died two days later, on 6 October 1014. He had…Според византиските хроничари, Самуил се онесвестил кога ослепените војници од Кључ стигнале до него во Преспа и починал два дена подоцна, на 6 октомври 1014 година. Владеел речиси…

    2 sources2 извори

63. 

    c. 1015–1016околу 1015–1016 · DocumentДокумент

    The Bitola inscription of Ivan VladislavБитолскиот натпис на Јован Владислав

    A marble slab with a Cyrillic inscription, found in 1956 during the demolition of a mosque in Bitola, records the rebuilding of the Bitola fortress by Ivan Vladislav,…Мермерна плоча со кириличен натпис, пронајдена во 1956 година при уривањето на една џамија во Битола, сведочи за обновата на битолската тврдина од Јован Владислав, внук на Никола…

    2 sources2 извори

64. 

    c. 1018околу 1018 · BattleБитка

    Death of Ivan Vladislav at DyrrhachiumСмртта на Јован Владислав кај Драч

    In February 1018 Ivan Vladislav besieged the Byzantine port of Dyrrhachium (Durrës) and was killed in battle before its walls. His death caused the collapse of resistance: his…Во февруари 1018 година Јован Владислав го опседнува византиското пристаниште Драч и загинува во борба пред неговите ѕидини. Неговата смрт предизвикува распад на отпорот: неговата вдовица Марија и…

    2 sources2 извори

65. 

    1019–10201019–1020 · ChurchЦрква

    Basil II establishes the Archbishopric of OhridВасилиј II ја воспоставува Охридската архиепископија

    After the conquest, Basil II reorganised the church of Samuel's state as an autocephalous archbishopric with its seat in Ohrid, confirming its rights and dioceses in three charters…По освојувањето, Василиј II ја преуредува црквата на Самуиловата држава во автокефална архиепископија со седиште во Охрид, потврдувајќи ги нејзините права и епархии со три повелби (сигилии) што…

    4 sources4 извори

66. 

    1040–10411040–1041 · UprisingВостание

    Uprising of Peter DelyanВостанието на Петар Делјан

    Discontent with heavy Byzantine taxes erupted in 1040, when Peter Delyan, who claimed to be a grandson of Samuel, was proclaimed tsar in Belgrade. The revolt spread into…Незадоволството од тешките византиски даноци избива во 1040 година, кога Петар Делјан, кој тврдел дека е внук на Самуил, е прогласен за цар во Белград. Востанието се шири…

    2 sources2 извори

67. ⚔

    1072–10731072–1073 · UprisingВостание

    Uprising of Georgi VoitehВостанието на Ѓорѓи Војтех

    After the Byzantine defeat at Manzikert (1071), nobles in Skopje led by Georgi Voiteh rose against imperial rule. They invited Constantine Bodin, son of the ruler of Duklja…По византискиот пораз кај Манцикерт (1071), благородници во Скопје предводени од Ѓорѓи Војтех се кренуваат против царската власт. Тие го повикуваат Константин Бодин, син на владетелот на Дукља…

    2 sources2 извори

68. 

    16 April 134616 април 1346 · PoliticsПолитика

    Stefan Dušan crowned emperor in SkopjeСтефан Душан крунисан за цар во Скопје

    Skopje had been in Serbian hands since King Milutin took it in 1282, and Stefan Dušan made it his chief residence. On Easter Sunday, 16 April 1346, he…Скопје е во српски раце уште откако кралот Милутин го зазема во 1282 година, а Стефан Душан го прави своја главна престолнина. На Велигден, 16 април 1346 година,…

    2 sources2 извори

69. 

    26 September 137126 септември 1371 · BattleБитка

    Battle of the Maritsa (Chernomen)Битката на Марица (Черномен)

    On 26 September 1371 the brothers King Vukašin of Prilep and Despot Jovan Uglješa of Serres led a large army against the Ottomans in Thrace and were destroyed…На 26 септември 1371 година браќата крал Волкашин од Прилеп и деспот Јован Углеша од Сер повеле голема војска против Османлиите во Тракија и биле уништени во ненадеен…

    2 sources2 извори

70. 

    1376–13771376–1377 · CultureКултура

    Marko's Monastery near Skopje completedЗавршен Марковиот манастир кај Скопје

    The monastery church of St Demetrius at Sušica near Skopje, begun under King Vukašin, was completed and painted in 1376–1377 under his son, King Marko. Portraits of both…Манастирската црква Св. Димитрија во Сушица кај Скопје, започната под кралот Волкашин, е завршена и изживописана во 1376–1377 година под неговиот син, кралот Марко. Портретите на двајцата владетели…

    2 sources2 извори

71. 

    13921392 · PoliticsПолитика

    Ottoman capture of SkopjeОсманлиското освојување на Скопје

    In 1392 Ottoman forces took Skopje from Vuk Branković, and it became the base of the frontier commander Pasha Yiğit Bey and later of the Isa Bey family.…Во 1392 година османлиските сили го преземаат Скопје од Вук Бранковиќ и тоа станува седиште на крајишникот Паша Јигит-бег, а подоцна и на семејството на Иса-бег. Под името…

    3 sources3 извори

72. 

    17 May 139517 мај 1395 · BattleБитка

    Battle of Rovine and death of King MarkoБитката кај Ровине и смртта на кралот Марко

    As an Ottoman vassal, King Marko of Prilep fought in Sultan Bayezid I's campaign against Prince Mircea the Elder of Wallachia. He was killed at the Battle of…Како османлиски вазал, кралот Марко од Прилеп учествува во походот на султанот Бајазит I против влашкиот кнез Мирча Стариот. Загинува во битката кај Ровине на 17 мај 1395…

    2 sources2 извори

73. 

    14921492 · FoundingОсновање

    Mustafa Pasha Mosque built in SkopjeИзградена Мустафа-пашината џамија во Скопје

    In 1492 Çoban Mustafa Pasha, an Ottoman official who later became a vizier of Sultan Selim I, built a large domed mosque above the Old Bazaar, below the…Во 1492 година Чобан Мустафа-паша, османлиски великодостојник што подоцна станал везир на султанот Селим I, гради голема куполна џамија над Старата скопска чаршија, под Скопското Кале. Таа речиси…

    2 sources2 извори

74. 

    1564–15651564–1565 · UprisingВостание

    Mariovo and Prilep uprisingМариовско-прилепското востание

    In 1564–1565 peasants of the mountainous Mariovo district south of Prilep, supported by village priests and elders, rose against heavy taxation, the child levy (devshirme) and abuses by…Во 1564–1565 година селаните од планинското Мариово јужно од Прилеп, поддржани од селските свештеници и старешини, се кренуваат против тешките даноци, данокот во крв (девширме) и насилствата на…

    2 sources2 извори

75. 

    16891689 · UprisingВостание

    Karposh's uprisingКарпошовото востание

    During the Great Turkish War, as Habsburg troops advanced into the Balkans, the haiduk leader Karposh rose in the autumn of 1689 and made the captured fortress of…За време на Големата турска војна, додека хабсбуршките војски навлегуваат во Балканот, ајдутскиот водач Карпош во есента 1689 година се крева на бунт и ја прави освоената тврдина…

    2 sources2 извори

76. ◆

    26 October 168926 октомври 1689 · DisasterКатастрофа

    Piccolomini burns SkopjeПиколомини го пали Скопје

    Habsburg troops under General Enea Silvio Piccolomini reached Skopje on 25 October 1689 and found it largely abandoned. On 26 October he ordered the city set on fire,…Хабсбуршките војски под генералот Енеа Силвио Пиколомини стигнуваат во Скопје на 25 октомври 1689 година и го наоѓаат речиси напуштено. На 26 октомври тој наредува градот да се…

    2 sources2 извори

77. 

    17671767 · ChurchЦрква

    Abolition of the Archbishopric of OhridУкинување на Охридската архиепископија

    In 1767, a year after the Serbian Patriarchate of Peć, the Archbishopric of Ohrid was abolished: the last archbishop, Arsenius II (1763–1767), gave up the see under pressure…Во 1767 година, една година по Српската Пеќска патријаршија, Охридската архиепископија е укината: последниот архиепископ, Арсениј II (1763–1767), под притисок се откажува од катедрата во јануари 1767 година,…

    5 sources5 извори

78. 

    18141814 · CultureКултура

    Joakim Krčovski prints his first books in BudaЈоаким Крчовски ги печати првите книги во Будим

    In 1814 the priest and teacher Joakim Krčovski published two religious works at the university press in Buda, among them a sermon on the Last Judgement. Between 1814…Во 1814 година свештеникот и учител Јоаким Крчовски објавил две верски дела во универзитетската печатница во Будим, меѓу нив и поука за Страшниот суд. Меѓу 1814 и 1819…

    2 sources2 извори

79. 

    18161816 · CultureКултура

    Kiril Pejčinović publishes 'Ogledalo' (The Mirror)Кирил Пејчиновиќ го објавува „Огледало“

    Kiril Pejčinović, abbot of Marko's Monastery near Skopje, printed his book of moral teaching 'Ogledalo' in Buda in 1816. Written largely in the Tetovo dialect of his native…Кирил Пејчиновиќ, игумен на Марковиот манастир кај Скопје, ја отпечатил својата поучна книга „Огледало“ во Будим во 1816 година. Напишана главно на тетовскиот говор од неговиот роден Полог,…

    2 sources2 извори

80. 

    18611861 · CultureКултура

    The Miladinov brothers' collection of folk songs is published in ZagrebВо Загреб излегува зборникот народни песни на браќата Миладиновци

    In 1861 Konstantin Miladinov published in Zagreb the great collection of folk songs and customs that he and his brother Dimitar had gathered, mostly in Struga, Ohrid, Kukuš…Во 1861 година Константин Миладинов го објавил во Загреб големиот зборник народни песни и обичаи што тој и неговиот брат Димитар ги собрале, најмногу во Струга, Охрид, Кукуш…

    2 sources2 извори

81. 

    12 March 187012 март 1870 · ChurchЦрква

    Ottoman firman creates the Bulgarian ExarchateСо султански ферман е основана Бугарската егзархија

    On 12 March 1870 (28 February Old Style) Sultan Abdülaziz issued a firman establishing a separate Slavic church, the Bulgarian Exarchate, independent of the Greek-led Patriarchate of Constantinople.…На 12 март 1870 година (28 февруари по стар стил) султанот Абдул Азиз издал ферман со кој била основана посебна словенска црква, Бугарската егзархија, независна од грчки водената…

    2 sources2 извори

82. 

    19 May 187619 мај 1876 · UprisingВостание

    Razlovci UprisingРазловечко востание

    On 19 May 1876 (7 May Old Style) insurgents led by Dimitar Pop Georgiev Berovski rose prematurely in the village of Razlovci after their preparations were discovered. The…На 19 мај 1876 година (7 мај по стар стил) востаниците предводени од Димитар Поп Георгиев Беровски предвремено кренале востание во селото Разловци, откако нивните подготовки биле откриени.…

    2 sources2 извори

83. 

    3 March 18783 март 1878 · TreatyДоговор

    Treaty of San StefanoСанстефански мировен договор

    On 3 March 1878, ending the Russo-Turkish War, Russia imposed on the Ottoman Empire a treaty creating a large autonomous Bulgarian principality that included most of Macedonia. The…На 3 март 1878 година, со крајот на Руско-турската војна, Русија ѝ наметнала на Османлиската Империја договор со кој се создавала голема автономна бугарска кнежевина што ја опфаќала…

    2 sources2 извори

84. 

    13 July 187813 јули 1878 · TreatyДоговор

    Congress of Berlin returns Macedonia to Ottoman ruleБерлинскиот конгрес ја враќа Македонија под османлиска власт

    The Treaty of Berlin, signed on 13 July 1878, revised San Stefano: Bulgaria was reduced to a small principality and Macedonia was left inside the Ottoman Empire. Article…Берлинскиот договор, потпишан на 13 јули 1878 година, го ревидирал Санстефанскиот: Бугарија била сведена на мала кнежевина, а Македонија останала во рамките на Османлиската Империја. Членот 23 ветувал…

    2 sources2 извори

85. 

    5 October 18785 октомври 1878 · UprisingВостание

    Kresna UprisingКресненско востание

    In autumn 1878, in reaction to the Congress of Berlin, insurgents rose in the Kresna Gorge and the upper Struma valley; fighting began on 5 October 1878 and…Есента 1878 година, како реакција на Берлинскиот конгрес, востаниците се кренале во Кресненската клисура и горното Струмско поречје; борбите започнале на 5 октомври 1878 година, а бунтот бил…

    2 sources2 извори

86. 

    4 November 18934 ноември 1893 · FoundingОсновање

    Founding of the Macedonian Revolutionary Organization (IMRO)Основање на Македонската револуционерна организација (ВМРО)

    On 23 October 1893 (Old Style; 4 November New Style) six young men met in Thessaloniki and founded a secret revolutionary organisation to win autonomy for Macedonia: Dame…На 23 октомври 1893 година (по стар стил; 4 ноември по нов стил) шестмина млади луѓе се собрале во Солун и основале тајна револуционерна организација за извојување автономија…

    2 sources2 извори

87. 

    c. 1903околу 1903 · DocumentДокумент

    Krste Misirkov publishes 'On Macedonian Matters'Крсте Мисирков ја објавува книгата „За македонцките работи“

    In late 1903 Krste Petkov Misirkov published in Sofia 'Za makedonckite raboti' ('On Macedonian Matters'). Written in a language based on the central dialects of Prilep, Bitola, Veles…Кон крајот на 1903 година Крсте Петков Мисирков ја објавил во Софија книгата „За македонцките работи“. Напишана на јазик заснован на централните говори (прилепско-битолски, велешки, кичевски), таа тврдела…

    2 sources2 извори

88. 

    28 April 190328 април 1903 · PoliticsПолитика

    Thessaloniki bombings by the GemidžiiСолунските атентати на Гемиџиите

    Between 28 April and 1 May 1903 a small anarchist circle known as the Gemidžii ('boatmen') attacked targets in Thessaloniki to draw Europe's attention to Macedonia. They blew…Меѓу 28 април и 1 мај 1903 година мала анархистичка група позната како Гемиџии („бродари“) нападнала цели во Солун за да го привлече вниманието на Европа кон Македонија.…

    2 sources2 извори

89. 

    4 May 19034 мај 1903 · BattleБитка

    Death of Goce Delčev at BanicaЗагинувањето на Гоце Делчев во Баница

    On 4 May 1903 Goce Delčev, IMRO's leading organiser, was killed in a clash with Ottoman troops at the village of Banica near Serres, after the band he…На 4 мај 1903 година Гоце Делчев, водечкиот организатор на ВМРО, загинал во судир со османлиска војска во селото Баница кај Сер, откако четата со која патувал била…

    2 sources2 извори

90. 

    2 August 19032 август 1903 · UprisingВостание

    Ilinden UprisingИлинденско востание

    On St Elijah's Day, 2 August 1903 (20 July Old Style), IMRO launched a general uprising against Ottoman rule, centred on the Bitola region; the decision had been…На Илинден, 2 август 1903 година (20 јули по стар стил), ВМРО кренала општо востание против османлиската власт, со средиште во Битолскиот крај; одлуката била донесена на Смилевскиот…

    2 sources2 извори

91. 

    3 August 19033 август 1903 · UprisingВостание

    Kruševo Republic and the Kruševo ManifestoКрушевската Република и Крушевскиот манифест

    On 3 August 1903 insurgents led by Nikola Karev and Pitu Guli captured Kruševo; on 4 August a republic was proclaimed, with a council drawn from the town's…На 3 август 1903 година востаниците предводени од Никола Карев и Питу Гули го зазеле Крушево; на 4 август била прогласена република, со совет составен од македонската, влашката…

    2 sources2 извори

92. 

    12 August 190312 август 1903 · BattleБитка

    Battle of Mečkin KamenБитката на Мечкин Камен

    On 12 August 1903 the band of Pitu Guli tried to halt the advance of Bahtiyar Pasha's large Ottoman force on Kruševo at the rock of Mečkin Kamen,…На 12 август 1903 година четата на Питу Гули се обидела да го запре напредувањето на големата османлиска војска на Бахтијар-паша кон Крушево кај карпата Мечкин Камен, веднаш…

    2 sources2 извори

93. 

    19 August 190319 август 1903 · UprisingВостание

    Preobrazhenie Uprising in StrandžaПреображенско востание во Странџа

    On the feast of the Transfiguration, 19 August 1903 (6 August Old Style), the Adrianople revolutionary district of the organisation rose in the Strandža mountains of Thrace, led…На празникот Преображение, 19 август 1903 година (6 август по стар стил), Одринскиот револуционерен округ на Организацијата се кренал во планината Странџа во Тракија, предводен од Михаил Герџиков…

    2 sources2 извори

94. ◆

    19071907 · DiasporaДијаспора

    First Macedonian village societies in TorontoПрвите македонски селски друштва во Торонто

    Men from villages around Lerin (Florina) and Kostur (Kastoria) came to Toronto as pečalbari, migrant workers who planned to return home, especially after the failed Ilinden Uprising of…Мажи од селата околу Лерин и Костур доаѓаа во Торонто како печалбари, кои планираа да се вратат дома, особено по неуспехот на Илинденското востание од 1903. Во 1907…

    2 sources2 извори

95. 

    3 July 19083 јули 1908 · PoliticsПолитика

    Young Turk Revolution begins in MacedoniaВо Македонија започнува Младотурската револуција

    On 3 July 1908 Major Ahmed Niyazi left Resen with arms and volunteers for the mountains, starting the Young Turk Revolution that was organised from the Ottoman Third…На 3 јули 1908 година мајорот Ахмед Нијази тргнал од Ресен во планината со оружје и доброволци, со што започнала Младотурската револуција, организирана од Третата османлиска армија во…

    2 sources2 извори

96. 

    23 October 191223 октомври 1912 · BattleБитка

    Battle of KumanovoКумановска битка

    On 23–24 October 1912, in the First Balkan War, the Serbian First Army under Crown Prince Alexander defeated the Ottoman Vardar Army of Zeki Pasha north of Kumanovo.…На 23–24 октомври 1912 година, во Првата балканска војна, Првата српска армија под командата на престолонаследникот Александар ја поразила османлиската Вардарска армија на Зеки-паша северно од Куманово. Османлиите…

    2 sources2 извори

97. 

    16 November 191216 ноември 1912 · BattleБитка

    Battle of Bitola (Monastir)Битолска битка

    From 16 to 19 November 1912 the Serbian army broke the remaining Ottoman forces around Bitola and entered the city on 19 November. Together with the Greek capture…Од 16 до 19 ноември 1912 година српската војска ги скршила преостанатите османлиски сили околу Битола и влегла во градот на 19 ноември. Заедно со грчкото заземање на…

    2 sources2 извори

98. 

    1 March 19131 март 1913 · DocumentДокумент

    Memorandum on the Independence of MacedoniaМеморандум за независноста на Македонија

    On 1 March 1913 the Macedonian colony in St Petersburg, led by Dimitrija Čupovski, sent a memorandum to the British Foreign Secretary Sir Edward Grey and the ambassadors…На 1 март 1913 година македонската колонија во Санкт Петербург, предводена од Димитрија Чуповски, испратила меморандум до британскиот министер за надворешни работи Едвард Греј и до амбасадорите на…

    2 sources2 извори

99. ⚔

    15 June 191315 јуни 1913 · UprisingВостание

    Tikveš UprisingТиквешко востание

    In mid-June 1913, shortly before the Second Balkan War, IMRO-led insurgents rose against the new Serbian administration in the Tikveš region, taking Kavadarci, Negotino and about fifty villages;…Во средината на јуни 1913 година, непосредно пред Втората балканска војна, востаниците предводени од ВМРО се кренале против новата српска управа во Тиквешијата и ги зазеле Кавадарци, Неготино…

    2 sources2 извори

100. 

     30 June 191330 јуни 1913 · BattleБитка

     Battle of BregalnicaБрегалничка битка

     On the night of 29–30 June 1913 Bulgaria attacked its former allies, opening the Second Balkan War. In the battle along the Bregalnica river, fought until 8 July,…Ноќта меѓу 29 и 30 јуни 1913 година Бугарија ги нападнала своите поранешни сојузници, со што започнала Втората балканска војна. Во битката покрај реката Брегалница, која траела до…

     2 sources2 извори

101. 

     10 August 191310 август 1913 · TreatyДоговор

     Treaty of Bucharest partitions MacedoniaБукурешкиот мировен договор ја дели Македонија

     The Treaty of Bucharest, signed on 10 August 1913 by Bulgaria, Greece, Serbia, Montenegro and Romania, ended the Second Balkan War. It divided geographic Macedonia: Greece received the…Букурешкиот мировен договор, потпишан на 10 август 1913 година од Бугарија, Грција, Србија, Црна Гора и Романија, ставил крај на Втората балканска војна. Со него географска Македонија била…

     2 sources2 извори

102. ⚔

     23 September 191323 септември 1913 · UprisingВостание

     Ohrid–Debar UprisingОхридско-дебарско востание

     From 23 September to early October 1913, IMRO activists and Albanian leaders rose jointly against Serbian rule in Debar, Struga and Ohrid, briefly expelling Serbian authorities. A large…Од 23 септември до почетокот на октомври 1913 година, активисти на ВМРО и албански водачи заеднички се кренале против српската власт во Дебар, Струга и Охрид, накратко протерувајќи…

     2 sources2 извори

103. 

     19141914 · DocumentДокумент

     Carnegie Commission report on the Balkan WarsИзвештајот на Карнегиевата комисија за Балканските војни

     In 1914 the Carnegie Endowment for International Peace published the report of an international commission, chaired by Baron d'Estournelles de Constant, that had visited the Balkans in 1913.…Во 1914 година Карнегиевата фондација за меѓународен мир го објавила извештајот на меѓународната комисија, со претседател баронот д’Естурнел де Констан, која го посетила Балканот во 1913 година. Тој…

     2 sources2 извори

104. 

     12 September 191612 септември 1916 · BattleБитка

     Battle of KajmakčalanБитката на Кајмакчалан

     From 12 to 30 September 1916 the Serbian army fought the Bulgarians for the 2,524 m summit of Kajmakčalan on the Nidže mountain, which changed hands several times…Од 12 до 30 септември 1916 година српската војска се борела со бугарската за врвот Кајмакчалан (2.524 m) на планината Ниџе, кој неколкупати преминувал од рака на рака…

     2 sources2 извори

105. 

     15 September 191815 септември 1918 · BattleБитка

     Breakthrough at Dobro PoleПробивот кај Добро Поле

     On 15 September 1918, after a night-long bombardment, Serbian and French divisions under General Franchet d'Espèrey attacked the Bulgarian line at Dobro Pole and broke through by 18…На 15 септември 1918 година, по целоноќно артилериско бомбардирање, српски и француски дивизии под командата на генералот Франше д’Еспере ја нападнале бугарската линија кај Добро Поле и ја…

     2 sources2 извори

106. 

     29 September 191829 септември 1918 · TreatyДоговор

     Armistice of SalonicaСолунско примирје

     On 29 September 1918 Bulgarian delegates signed an armistice in Thessaloniki, accepting the Allies' terms and leaving the war. The Macedonian Front closed, and the post-war treaties confirmed…На 29 септември 1918 година бугарските делегати потпишале примирје во Солун, прифаќајќи ги условите на сојузниците и излегувајќи од војната. Македонскиот фронт бил затворен, а повоените договори ја…

     2 sources2 извори

107. 

     2 October 19222 октомври 1922 · FoundingОсновање

     Macedonian Patriotic Organization foundedОснована Македонската патриотска организација

     The Macedonian Political (from 1952 Patriotic) Organization was founded at a convention in Fort Wayne, Indiana, by emigrants from Macedonia, many of them veterans of the Ilinden Uprising.…Македонската политичка (од 1952 патриотска) организација беше основана на конгрес во Форт Вејн, Индијана, од иселеници од Македонија, меѓу кои многу ветерани од Илинденското востание. Таа се залагаше…

     2 sources2 извори

108. 

     19251925 · FoundingОсновање

     IMRO (United) founded in ViennaОснована ВМРО (Обединета) во Виена

     After the collapse of the 1924 May Manifesto, left-wing Macedonian activists led by Dimitar Vlahov founded IMRO (United) in Vienna in 1925, in opposition to the right-wing IMRO…По пропаѓањето на Мајскиот манифест од 1924 година, левите македонски дејци предводени од Димитар Влахов во 1925 година во Виена ја основаа ВМРО (Обединета), спротивставена на десната ВМРО…

     2 sources2 извори

109. 

     3 October 19293 октомври 1929 · PoliticsПолитика

     Vardar Macedonia becomes the Vardar BanovinaВардарска Македонија станува Вардарска бановина

     After 1918 the part of Macedonia won by Serbia in 1913 was ruled from Belgrade as 'South Serbia', with Serbian-language schools, colonist settlements and no recognition of a…По 1918 година делот од Македонија што Србија го доби во 1913 година се управуваше од Белград како „Јужна Србија“, со училишта на српски јазик, колонистички населби и…

     2 sources2 извори

110. 

     4 August 19364 август 1936 · PoliticsПолитика

     Metaxas dictatorship bans the Macedonian language in GreeceДиктатурата на Метаксас го забранува македонскиот јазик во Грција

     After Ioannis Metaxas seized power on 4 August 1936, pressure on the Macedonian-speaking population of northern Greece sharpened. Speaking Macedonian in public was banned, adults were sent to…Откако Јоанис Метаксас ја презеде власта на 4 август 1936 година, притисокот врз македонското население во северна Грција се засили. Зборувањето македонски во јавност беше забрането, возрасните беа…

     3 sources3 извори

111. 

     1938–19411938–1941 · CultureКултура

     Macedonian Literary Circle founded in SofiaОснован Македонскиот литературен кружок во Софија

     In 1938 young left-wing writers of Macedonian origin in Sofia, led by Nikola Vapcarov and including Kole Nedelkovski, Anton Popov and Venko Markovski, founded the Macedonian Literary Circle.…Во 1938 година млади леви писатели од македонско потекло во Софија, предводени од Никола Вапцаров, меѓу кои Коле Неделковски, Антон Попов и Венко Марковски, го основаа Македонскиот литературен…

     2 sources2 извори

112. 

     19391939 · CultureКултура

     Kočo Racin publishes Beli mugri (White Dawns)Кочо Рацин ја објавува збирката „Бели мугри“

     In 1939 Kočo Racin's twelve-poem collection Beli mugri was printed in Samobor near Zagreb, because a Macedonian-language book could not be published in Vardar Banovina. Written in the…Во 1939 година збирката од дванаесет песни „Бели мугри“ од Кочо Рацин е отпечатена во Самобор крај Загреб, бидејќи книга на македонски јазик не можеше да се објави…

     2 sources2 извори

113. ◆

     6 April 19416 април 1941 · PoliticsПолитика

     Axis invasion and partition of Vardar MacedoniaОкупација и поделба на Вардарска Македонија

     On 6 April 1941 Germany and its allies invaded Yugoslavia; within days the kingdom collapsed. From 19–20 April Bulgarian troops took over most of Vardar Macedonia, which Bulgaria…На 6 април 1941 година Германија и нејзините сојузници ја нападнаа Југославија, и за неколку дена кралството се распадна. Од 19–20 април бугарските војски го зазедоа најголемиот дел…

     2 sources2 извори

114. 

     11 October 194111 октомври 1941 · UprisingВостание

     11 October 1941: the Prilep attack begins the uprising11 октомври 1941: нападот во Прилеп го започнува востанието

     On the night of 11 October 1941 fighters of the Prilep Partisan detachment 'Goce Delčev' attacked the Bulgarian police station, the prison and the telephone lines in occupied…Ноќта на 11 октомври 1941 година борци од Прилепскиот партизански одред „Гоце Делчев“ ги нападнаа бугарската полициска станица, затворот и телефонските линии во окупираниот Прилеп. Во воена смисла…

     3 sources3 извори

115. ⚔

     17 October 194117 октомври 1941 · BattleБитка

     Kumanovo's Kozjak detachment fights at MalotinoКозјачкиот одред од Куманово во борба кај Малотино

     On the night of 12 October 1941 the Kumanovo party organisation formed the Kozjak Partisan detachment (commander Ljubomir Zdravkovski-Gačo), part of the October 1941 rising in the Kumanovo…Ноќта на 12 октомври 1941 година кумановската партиска организација го формираше Козјачкиот партизански одред (командант Љубомир Здравковски-Гачо), како дел од октомвриското востание во Кумановско. Тргнувајќи кон планината Козјак,…

     2 sources2 извори

116. 

     11 March 194311 март 1943 · DisasterКатастрофа

     Deportation of the Jews of Macedonia to TreblinkaДепортација на Евреите од Македонија во Треблинка

     In the early hours of 11 March 1943 the Bulgarian occupation authorities rounded up the Jewish communities of Skopje, Bitola and Štip, more than 7,000 people, and confined…Во раните часови на 11 март 1943 година бугарските окупациски власти ги собраа еврејските заедници од Скопје, Битола и Штип, повеќе од 7.000 луѓе, и ги затворија во…

     2 sources2 извори

117. 

     18 August 194318 август 1943 · FoundingОсновање

     First Macedonian battalion 'Mirče Acev' formedФормиран првиот македонски баталјон „Мирче Ацев“

     On 18 August 1943, on Mount Slavej between Ohrid and Kičevo in the Italian-occupied zone, the first regular unit of the Macedonian Partisans, the 'Mirče Acev' battalion, was…На 18 август 1943 година, на планината Славеј меѓу Охрид и Кичево, во италијанската окупациска зона, е формирана првата редовна единица на македонските партизани, баталјонот „Мирче Ацев“. Овој…

     2 sources2 извори

118. 

     2 August 19442 август 1944 · PoliticsПолитика

     First Session of ASNOM at Prohor PčinjskiПрво заседание на АСНОМ во Прохор Пчињски

     On Ilinden, 2 August 1944, delegates of the Anti-Fascist Assembly for the National Liberation of Macedonia met at the monastery of St Prohor Pčinjski and proclaimed a Macedonian…На Илинден, 2 август 1944 година, делегатите на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија се собраа во манастирот Свети Прохор Пчињски и прогласија македонска држава како федерална…

     2 sources2 извори

119. 

     13 November 194413 ноември 1944 · BattleБитка

     Liberation of SkopjeОслободување на Скопје

     As German Army Group E withdrew from Greece through the Vardar valley, Macedonian Partisan forces of the 42nd and 50th divisions and the 16th Macedonian Brigade fought their…Додека германската Армиска група Е се повлекуваше од Грција низ Вардарската долина, македонските партизански сили од 42. и 50. дивизија и 16. македонска бригада се пробија во Скопје,…

     2 sources2 извори

120. 

     23 April 194523 април 1945 · FoundingОсновање

     National Liberation Front (NOF) of Aegean Macedonians foundedОснован Народноослободителниот фронт (НОФ) на егејските Македонци

     On 23 April 1945 Macedonians from the Kostur (Kastoria), Lerin (Florina) and Voden (Edessa) regions founded the National Liberation Front (NOF), successor to the wartime SNOF, led among…На 23 април 1945 година Македонци од Костурско, Леринско и Воденско го основаа Народноослободителниот фронт (НОФ), наследник на воениот СНОФ, предводен меѓу другите од Паскал Митревски и Михаил…

     2 sources2 извори

121. 

     3 May 19453 мај 1945 · DocumentДокумент

     Macedonian alphabet and orthography codifiedКодифицирани македонската азбука и правопис

     After commissions met from November 1944, a second language commission that included Blaže Koneski reached agreement in spring 1945. On 3 May 1945 the government of Federal Macedonia…По работата на комисиите од ноември 1944 година, втората јазична комисија, во која членуваше и Блаже Конески, постигна согласност напролет 1945 година. На 3 мај 1945 година Владата…

     3 sources3 извори

122. 

     19461946 · PoliticsПолитика

     Bulgarian census records Macedonians in Pirin MacedoniaБугарскиот попис ги евидентира Македонците во Пиринска Македонија

     In the brief period of Bulgarian-Yugoslav communist rapprochement, Bulgaria recognised a Macedonian minority. The 1946 census counted 169,544 Macedonians, most of them in the Pirin region (Gorna Džumaja,…Во краткиот период на зближување меѓу бугарските и југословенските комунисти, Бугарија призна македонско малцинство. Пописот од 1946 година евидентираше 169.544 Македонци, повеќето во Пиринскиот крај (Горна Џумаја, денес…

     2 sources2 извори

123. 

     4 March 19484 март 1948 · DiasporaДијаспора

     Evacuation of the refugee children (Deca begalci)Евакуација на децата бегалци

     On 4 March 1948 the communist Provisional Government announced the evacuation of children from the war zones of northern Greece. Over 1948–49 some 28,000–32,000 children, a large share…На 4 март 1948 година комунистичката Привремена влада ја објави евакуацијата на децата од воените зони во северна Грција. Во текот на 1948–1949 година околу 28.000–32.000 деца, голем…

     2 sources2 извори

124. 

     12 February 194912 февруари 1949 · BattleБитка

     Battle of Lerin (Florina)Битката за Лерин

     On 12 February 1949 about 4,000 fighters of the Democratic Army's 10th and 11th divisions, many of them Macedonians mobilised through NOF, attacked the town of Lerin (Florina),…На 12 февруари 1949 година околу 4.000 борци од 10. и 11. дивизија на Демократската армија, многумина од нив Македонци мобилизирани преку НОФ, го нападнаа градот Лерин со…

     2 sources2 извори

125. 

     24 April 194924 април 1949 · FoundingОсновање

     University of Skopje foundedОснован Скопскиот универзитет

     Building on the Faculty of Philosophy opened in Skopje in 1946 and the medical and agricultural faculties of 1947, the University of Skopje was formally established in 1949,…Надоврзувајќи се на Филозофскиот факултет отворен во Скопје во 1946 година и на медицинскиот и земјоделско-шумарскиот факултет од 1947 година, Скопскиот универзитет е формално основан во 1949 година,…

     2 sources2 извори

126. ⚔

     30 August 194930 август 1949 · BattleБитка

     Final battles of Gramos and Vič (Vitsi) end the Greek Civil WarПоследните битки на Грамос и Вич го завршуваат Граѓанската војна во Грција

     In August 1949 the Greek National Army, supplied by the United States, launched Operation Pyrsos against the Democratic Army's mountain bases. Vič (Vitsi) fell on 14–15 August, and…Во август 1949 година грчката Национална армија, снабдена од САД, ја започна операцијата „Пирсос“ против планинските бази на Демократската армија. Вич падна на 14–15 август, а последното упориште…

     2 sources2 извори

127. ◆

     19561956 · PoliticsПолитика

     1956 census: 187,789 Macedonians in Bulgaria, then denialПописот од 1956: 187.789 Македонци во Бугарија, а потоа негирање

     The Bulgarian census of 1956 recorded 187,789 Macedonians, the great majority in the Blagoevgrad (Pirin) district. Soon afterwards, from the 1958 party plenum onwards, the Bulgarian communist leadership…Бугарскиот попис од 1956 година евидентираше 187.789 Македонци, огромното мнозинство во Благоевградскиот (Пиринскиот) округ. Набргу потоа, од пленумот на партијата во 1958 година, бугарското комунистичко раководство изјави дека…

     2 sources2 извори

128. 

     4 October 19584 октомври 1958 · ChurchЦрква

     Ohrid Archbishopric restored as the Macedonian Orthodox ChurchОбновена Охридската архиепископија како Македонска православна црква

     The Second Church-People's Assembly, meeting in Ohrid on 4–6 October 1958 with about 220 clergy and lay delegates, restored the Archbishopric of Ohrid as the Macedonian Orthodox Church…Вториот црковно-народен собор, одржан во Охрид на 4–6 октомври 1958 со околу 220 свештеници и световни делегати, ја обнови Охридската архиепископија како Македонска православна црква и го прогласи…

     4 sources4 извори

129. 

     2 August 19602 август 1960 · ChurchЦрква

     St George Macedonian Orthodox Church, FitzroyМакедонска православна црква „Св. Ѓорѓи“, Фицрој

     After a church committee was formed in 1956 and the foundation stone laid on 2 August 1959, the church of St George in Young Street, Fitzroy, Melbourne, was…По формирањето на црковен одбор во 1956 и поставувањето на камен-темелникот на 2 август 1959, црквата „Св. Ѓорѓи“ на улицата Јанг во Фицрој, Мелбурн, беше осветена на 2…

     2 sources2 извори

130. 

     19611961 · CultureКултура

     Struga Poetry Evenings foundedОсновани Струшките вечери на поезијата

     The Struga Poetry Evenings began in 1961 in Struga, birthplace of the Miladinov brothers, as a gathering of Macedonian poets, opened to Yugoslav poets in 1963 and to…Струшките вечери на поезијата започнаа во 1961 година во Струга, родното место на браќата Миладиновци, како средба на македонски поети, во 1963 година се отворија за југословенските поети,…

     2 sources2 извори

131. 

     4 August 19614 август 1961 · CultureКултура

     Ohrid Summer Festival foundedОсновано Охридско лето

     The Ohrid Summer Festival was founded on 4 August 1961 as part of the republic's effort to present Macedonian culture to Yugoslavia and the world. Its concerts in…Охридско лето е основано на 4 август 1961 година како дел од напорите на републиката македонската култура да се претстави во Југославија и во светот. Концертите во средновековната…

     2 sources2 извори

132. 

     c. 1963–1975околу 1963–1975 · DiasporaДијаспора

     Mass emigration to Australia, Canada, the USA and Western EuropeМасовно иселување во Австралија, Канада, САД и Западна Европа

     In the 1960s Yugoslavia lifted restrictions on emigration, and, after the 1963 earthquake and amid rural poverty, tens of thousands of Macedonians left as guest workers for West…Во шеесеттите години Југославија ги укина ограничувањата за иселување, и по земјотресот од 1963 година и сред селската сиромаштија десетици илјади Македонци заминаа како гастарбајтери во Западна Германија,…

     3 sources3 извори

133. 

     26 July 196326 јули 1963 · DisasterКатастрофа

     Skopje earthquakeСкопскиот земјотрес

     At 5:17 a.m. on 26 July 1963 a magnitude 6.1 earthquake struck Skopje, killing more than 1,070 people, injuring 3,000–4,000 and leaving over 200,000 homeless; about 80 per…Во 5:17 часот на 26 јули 1963 година земјотрес со магнитуда 6,1 го погоди Скопје, при што загинаа повеќе од 1.070 луѓе, 3.000–4.000 беа повредени, а над 200.000…

     2 sources2 извори

134. 

     18 April 196518 април 1965 · ChurchЦрква

     St Clement of Ohrid Cathedral, Toronto, opensОтворена катедралата „Св. Климент Охридски“ во Торонто

     The parish was founded by the United Macedonians organisation in August 1962, and the first liturgy was held in Zhelevo Hall. Archbishop Dositej attended the laying of the…Парохијата беше основана од организацијата „Обединети Македонци“ во август 1962, а првата литургија се служеше во салата „Желево“. Архиепископот Доситеј присуствуваше на поставувањето на темелите во април 1964,…

     2 sources2 извори

135. 

     22 February 196722 февруари 1967 · FoundingОсновање

     Macedonian Academy of Sciences and Arts (MANU) foundedОснована Македонската академија на науките и уметностите (МАНУ)

     In February 1967 the Assembly of the Socialist Republic of Macedonia established the Macedonian Academy of Sciences and Arts in Skopje. The Academy dates its foundation to 22…Во февруари 1967 година Собранието на Социјалистичка Република Македонија ја основа Македонската академија на науките и уметностите во Скопје. Академијата својот почеток го датира на 22 февруари 1967…

     3 sources3 извори

136. 

     19 July 196719 јули 1967 · ChurchЦрква

     Autocephaly of the Macedonian Orthodox Church proclaimedПрогласена автокефалноста на МПЦ

     After the Serbian bishops rejected its request in May 1967, the Third Church-People's Assembly, meeting in Ohrid from 17 July, proclaimed the Macedonian Orthodox Church autocephalous on 19…Откако српските епископи го одбија нејзиното барање во мај 1967 година, Третиот црковно-народен собор, собран во Охрид од 17 јули, на 19 јули 1967 година ја прогласи Македонската…

     5 sources5 извори

137. 

     19881988 · DiasporaДијаспора

     World reunion of the refugee childrenСветска средба на децата бегалци

     In 1948–49, during the Greek Civil War, some 28,000–32,000 children, many of them Macedonians from Aegean Macedonia, were evacuated to Yugoslavia and the Eastern Bloc; many later emigrated…Во 1948–1949, за време на Граѓанската војна во Грција, околу 28.000–32.000 деца, многу од нив Македонци од Егејска Македонија, беа евакуирани во Југославија и во земјите од Источниот…

     3 sources3 извори

138. 

     27 January 199127 јануари 1991 · PoliticsПолитика

     Kiro Gligorov elected president; Declaration of SovereigntyКиро Глигоров избран за претседател; Декларација за сувереност

     After the first multiparty elections of late 1990, the Assembly of the Socialist Republic of Macedonia adopted a Declaration on the Sovereignty of Macedonia on 25 January 1991…По првите повеќепартиски избори кон крајот на 1990 година, Собранието на Социјалистичка Република Македонија на 25 јануари 1991 година ја донесе Декларацијата за сувереност на Македонија, а на…

     2 sources2 извори

139. 

     8 September 19918 септември 1991 · PoliticsПолитика

     Independence referendumРеферендум за независност

     Citizens of the Socialist Republic of Macedonia voted on whether to form a sovereign and independent state with the right to join a future union of sovereign Yugoslav…Граѓаните на Социјалистичка Република Македонија гласаа дали да се создаде суверена и самостојна држава со право да влезе во иден сојуз на суверени југословенски држави. При излезност од…

     2 sources2 извори

140. ¶

     17 November 199117 ноември 1991 · DocumentДокумент

     Constitution of the Republic of Macedonia adoptedДонесен Уставот на Република Македонија

     The Assembly adopted the constitution of the independent Republic of Macedonia, defining it as a sovereign, democratic and social state. Its preamble described the republic as the national…Собранието го донесе Уставот на самостојна Република Македонија, со кој таа се определува како суверена, демократска и социјална држава. Преамбулата ја опишуваше републиката како национална држава на македонскиот…

     3 sources3 извори

141. 

     8 April 19938 април 1993 · PoliticsПолитика

     Admission to the United Nations under a provisional nameПрием во ООН под привремена референца

     After UN Security Council Resolution 817 (7 April 1993), the General Assembly admitted the republic on 8 April 1993 as the 181st member. Because of Greek objections to…По Резолуцијата 817 на Советот за безбедност (7 април 1993), Генералното собрание на ООН ја прими републиката на 8 април 1993 како 181-ва членка. Поради грчките приговори за…

     2 sources2 извори

142. ◆

     16 February 199416 февруари 1994 · PoliticsПолитика

     Greek trade embargoГрчко трговско ембарго

     On 16 February 1994 the Greek government closed its consulate in Skopje and halted the movement of goods to and from the republic through the port of Thessaloniki,…На 16 февруари 1994 грчката влада го затвори својот конзулат во Скопје и го запре превозот на стоки кон и од републиката преку солунското пристаниште, освен хуманитарната помош.…

     2 sources2 извори

143. ◆

     14 March 199414 март 1994 · DiasporaДијаспора

     Australia's "Slav-Macedonian" naming decisionОдлуката на Австралија за „славо-Македонци“

     After recognising the republic as "the FYROM" on 15 February 1994 amid Greek community protests and a wave of arson attacks on Greek and Macedonian churches and halls,…Откако на 15 февруари 1994 ја призна републиката како „ПЈРМ“, среде протести на грчката заедница и бран палежи на грчки и македонски цркви и сали, владата на Китинг…

     4 sources4 извори

144. 

     13 September 199513 септември 1995 · TreatyДоговор

     Interim Accord with GreeceПривремена спогодба со Грција

     Foreign ministers Stevo Crvenkovski and Karolos Papoulias signed the Interim Accord in New York. Macedonia agreed to replace the Vergina sun on its flag and confirmed it had…Министрите за надворешни работи Стево Црвенковски и Каролос Папуљас ја потпишаа Привремената спогодба во Њујорк. Македонија се согласи да го замени сонцето од Кутлеш (Вергина) на знамето и…

     2 sources2 извори

145. ◆

     3 October 19953 октомври 1995 · PoliticsПолитика

     Car-bomb attack on President GligorovАтентат врз претседателот Глигоров

     A remotely detonated car bomb exploded beside President Kiro Gligorov's car in central Skopje as he travelled to work. His driver and a passer-by were killed; Gligorov survived…Автомобил-бомба активирана од далечина експлодираше покрај возилото на претседателот Киро Глигоров во центарот на Скопје додека тој одеше на работа. Загинаа неговиот возач и еден минувач; Глигоров преживеа…

     2 sources2 извори

146. 

     24 March 199924 март 1999 · DisasterКатастрофа

     Kosovo refugee crisisБегалска криза од Косово

     When NATO began bombing Yugoslavia on 24 March 1999, Kosovo Albanians fled Serbian forces in huge numbers, and about 360,000 sought refuge in Macedonia; at the peak in…Кога НАТО започна со бомбардирање на Југославија на 24 март 1999, косовските Албанци масовно бегаа од српските сили, и околу 360.000 побараа засолниште во Македонија; на врвот, во…

     2 sources2 извори

147. ⚔

     22 January 200122 јануари 2001 · BattleБитка

     2001 armed conflictВооружен конфликт од 2001

     Fighting broke out between Macedonian security forces and the ethnic Albanian National Liberation Army (NLA), beginning with an attack on the police station at Tearce on 22 January…Избија борби меѓу македонските безбедносни сили и етничката албанска Ослободителна народна армија (ОНА), почнувајќи со напад врз полициската станица во Теарце на 22 јануари и проширувајќи се на…

     2 sources2 извори

148. 

     13 August 200113 август 2001 · TreatyДоговор

     Ohrid Framework AgreementОхридски рамковен договор

     Negotiated in Ohrid with EU and US mediation and signed in Skopje on 13 August 2001 by President Boris Trajkovski and the leaders of VMRO-DPMNE, SDSM, DPA and…Договорот, преговаран во Охрид со посредство на ЕУ и САД и потпишан во Скопје на 13 август 2001 од претседателот Борис Трајковски и лидерите на ВМРО-ДПМНЕ, СДСМ, ДПА…

     2 sources2 извори

149. ◆

     20042004 · FoundingОсновање

     United Macedonian Diaspora foundedОснована Обединетата македонска дијаспора

     The United Macedonian Diaspora (UMD) was founded in 2004 and is based in Washington, D.C., with Metodija A. Koloski among its co-founders and long-serving president. It became one…Обединетата македонска дијаспора (ОМД) беше основана во 2004 со седиште во Вашингтон, а меѓу основачите и долгогодишен претседател е Методија А. Колоски. Таа стана една од највидливите македонски…

     2 sources2 извори

150. 

     26 February 200426 февруари 2004 · DisasterКатастрофа

     President Trajkovski killed in air crashПретседателот Трајковски загина во авионска несреќа

     President Boris Trajkovski and eight others died when their aircraft crashed in fog and heavy rain on a hillside near the villages of Poplat and Vrsnik, south-east of…Претседателот Борис Трајковски и уште осум лица загинаа кога нивниот авион се урна во магла и силен дожд на ридско место кај селата Поплат и Врсник, југоисточно од…

     2 sources2 извори

151. ◆

     16 December 200516 декември 2005 · PoliticsПолитика

     EU candidate statusСтатус на кандидат за членство во ЕУ

     Having applied for membership on 22 March 2004, the republic was granted EU candidate status by the European Council of 15–16 December 2005, following a favourable Commission opinion…По поднесувањето на барањето за членство на 22 март 2004, на републиката ѝ беше доделен статус на кандидат за ЕУ од Европскиот совет на 15–16 декември 2005, по…

     2 sources2 извори

152. ◆

     3 April 20083 април 2008 · PoliticsПолитика

     NATO invitation blocked at BucharestБлокирана покана за НАТО во Букурешт

     At the NATO summit in Bucharest, Greece objected to inviting the republic to join the alliance, and the summit declaration made an invitation conditional on a mutually acceptable…На самитот на НАТО во Букурешт Грција се спротивстави на поканувањето на републиката во алијансата, а декларацијата на самитот поканата ја услови со заемно прифатливо решение за прашањето…

     2 sources2 извори

153. 

     17 June 201817 јуни 2018 · TreatyДоговор

     Prespa Agreement signedПотпишан Преспанскиот договор

     Foreign ministers Nikola Dimitrov and Nikos Kotzias signed the agreement at Psarades on Lake Prespa in the presence of prime ministers Zoran Zaev and Alexis Tsipras. It provided…Министрите за надворешни работи Никола Димитров и Никос Коѕијас го потпишаа договорот во Нивици (Псарадес) на Преспанското Езеро, во присуство на премиерите Зоран Заев и Алексис Ципрас. Тој…

     2 sources2 извори

154. 

     12 February 201912 февруари 2019 · PoliticsПолитика

     Prespa Agreement in force: Republic of North MacedoniaПреспанскиот договор стапува на сила: Република Северна Македонија

     The Assembly passed the constitutional amendments on 11 January 2019 with 81 of 120 votes, and the Greek parliament ratified the agreement on 25 January by 153 to…Собранието ги изгласа уставните амандмани на 11 јануари 2019 со 81 од 120 гласа, а грчкиот парламент го ратификуваше договорот на 25 јануари со 153 наспроти 146 гласа.…

     2 sources2 извори

155. 

     27 March 202027 март 2020 · PoliticsПолитика

     North Macedonia joins NATOСеверна Македонија станува членка на НАТО

     North Macedonia became NATO's 30th member when it deposited its instrument of accession with the United States government on 27 March 2020. Because of the COVID-19 pandemic, the…Северна Македонија стана 30-та членка на НАТО со депонирањето на инструментот за пристапување кај владата на САД на 27 март 2020. Поради пандемијата на ковид-19, свеченото кревање на…

     2 sources2 извори

156. ☦

     9 May 20229 мај 2022 · ChurchЦрква

     Ecumenical Patriarchate restores communion with the Church of OhridВселенската патријаршија воспоставува заедница со Охридската црква

     The Holy Synod of the Ecumenical Patriarchate decided on 9 May 2022 to receive the hierarchy, clergy and faithful of the MOC–Ohrid Archbishopric into eucharistic communion, ending the…Светиот синод на Вселенската патријаршија на 9 мај 2022 одлучи јерархијата, свештенството и верниците на МПЦ–ОА да ги прими во евхаристиска заедница, со што заврши расколот со светското…

     2 sources2 извори

157. 

     24 May 202224 мај 2022 · ChurchЦрква

     Serbian Church recognises MOC autocephalyСрпската црква ја признава автокефалноста на МПЦ

     On 16 May 2022 the Assembly of the Serbian Orthodox Church restored canonical unity with the MOC–OA, and on 24 May, the feast of Sts Cyril and Methodius,…На 16 мај 2022 Соборот на Српската православна црква го обнови канонското единство со МПЦ–ОА, а на 24 мај, празникот на Св. Кирил и Методиј, патријархот Порфириј на…

     2 sources2 извори

158. ◆

     19 July 202219 јули 2022 · PoliticsПолитика

     EU accession negotiations openedОтворени пристапните преговори со ЕУ

     The first intergovernmental conference between the EU and North Macedonia was held in Brussels on 19 July 2022, formally opening accession negotiations, alongside Albania. The EU had agreed…Првата меѓувладина конференција меѓу ЕУ и Северна Македонија се одржа во Брисел на 19 јули 2022 и формално ги отвори пристапните преговори, заедно со Албанија. ЕУ се согласи…

     2 sources2 извори

159. 

     384 BC–322 BC384 п.н.е.–322 п.н.е. · philosopher, tutor of Alexander at the Macedonian courtфилозоф, учител на Александар на македонскиот двор

     AristotleАристотел

     Aristotle was born in 384 BC in Stagira, a Greek colony on the Chalcidice peninsula that was not part of the Macedonian kingdom at the time. His father…Аристотел е роден во 384 година п.н.е. во Стагира, грчка колонија на полуостровот Халкидики, која во тоа време не била дел од Македонското Кралство. Неговиот татко Никомах бил…

     3 sources3 извори

160. 

     382 BC–336 BC382 п.н.е.–336 п.н.е. · king of Macedon (359-336 BC), military reformerмакедонски крал (359-336 п.н.е.), воен реформатор

     Philip II of MacedonФилип II Македонски

     Philip II was the youngest son of King Amyntas III. As a teenager he spent about three years as a hostage in Thebes, where he observed the army…Филип II бил најмладиот син на кралот Аминта III. Како младич поминал околу три години како заложник во Теба, каде што ја запознал војската на Епаминонда. Власта ја…

     2 sources2 извори

161. 

     c. 375 BC–316 BCоколу 375 п.н.е.–316 п.н.е. · queen of Macedon, mother of Alexander the Greatмакедонска кралица, мајка на Александар Велики

     OlympiasОлимпија

     Olympias was a daughter of Neoptolemus I, king of the Molossians in Epirus, and was apparently first called Myrtale. She married Philip II around 357 BC as part…Олимпија била ќерка на Неоптолем I, крал на Молосите во Епир, а првично, изгледа, се викала Миртала. Се омажила за Филип II околу 357 година п.н.е., како дел…

     2 sources2 извори

162. 

     356 BC–323 BC356 п.н.е.–323 п.н.е. · king of Macedon (336-323 BC), conqueror of the Persian Empireмакедонски крал (336-323 п.н.е.), освојувач на Персиската Империја

     Alexander III of Macedon (Alexander the Great)Александар III Македонски (Александар Велики)

     Alexander was born in Pella in July 356 BC, the son of Philip II and Olympias. From about 343 BC he was taught by Aristotle at Mieza, and…Александар е роден во Пела во јули 356 година п.н.е., како син на Филип II и Олимпија. Од околу 343 година п.н.е. го учел Аристотел во Миеза, а…

     2 sources2 извори

163. 

     c. 355 BC–297 BCоколу 355 п.н.е.–297 п.н.е. · regent and king of Macedon (305-297 BC), founder of Thessalonicaнамесник и крал на Македонија (305-297 п.н.е.), основач на Солун

     CassanderКасандар

     Cassander was the eldest son of Antipater, the general whom Alexander left in charge of Macedonia and Greece. He did not take part in the Asian campaign and…Касандар бил најстариот син на Антипатар, војсководецот на кого Александар му ги доверил Македонија и Грција. Тој не учествувал во азискиот поход и бил во лоши односи со…

     3 sources3 извори

164. 

     c. 319 BC–239 BCоколу 319 п.н.е.–239 п.н.е. · king of Macedon (277-239 BC), founder of the Antigonid dynasty in Macedonмакедонски крал (277-239 п.н.е.), основач на антигонидската династија во Македонија

     Antigonus II GonatasАнтигон II Гонат

     Antigonus was the son of Demetrius Poliorcetes and grandson of Antigonus Monophthalmus, one of Alexander's leading generals. The meaning of his nickname Gonatas is uncertain; it may refer…Антигон бил син на Деметриј Полиоркет и внук на Антигон Монофталм, еден од водечките Александрови генерали. Значењето на неговиот прекар Гонат не е сигурно; можеби се однесува на…

     2 sources2 извори

165. 

     238 BC–179 BC238 п.н.е.–179 п.н.е. · king of Macedon (221-179 BC), opponent of Romeмакедонски крал (221-179 п.н.е.), противник на Рим

     Philip V of MacedonФилип V Македонски

     Philip V was the son of King Demetrius II. He came to the throne at seventeen in 221 BC, after the death of his guardian Antigonus III Doson.…Филип V бил син на кралот Деметриј II. На престолот дошол на седумнаесет години, во 221 година п.н.е., по смртта на својот старател Антигон III Досон. Во Сојузничката…

     2 sources2 извори

166. 

     c. 212 BC–c. 166 BCоколу 212 п.н.е.–околу 166 п.н.е. · last Antigonid king of Macedon (179-168 BC)последен антигонидски крал на Македонија (179-168 п.н.е.)

     Perseus of MacedonПерсеј Македонски

     Perseus was the elder son of Philip V. Roman-leaning sources accused him of plotting the death of his brother Demetrius in 180 BC, and he succeeded his father…Персеј бил постариот син на Филип V. Проримските извори го обвинувале дека ја подготвил смртта на својот брат Деметриј во 180 година п.н.е., а татка си го наследил…

     2 sources2 извори

167. 

     c. 5–c. 65околу 5–околу 65 · apostle, first Christian missionary in Macedoniaапостол, прв христијански мисионер во Македонија

     Paul the ApostleСвети апостол Павле

     Paul, originally Saul, was a Greek-speaking Jew and Roman citizen from Tarsus in Cilicia, educated as a Pharisee. At first a persecutor of the followers of Jesus, he…Павле, првично Савле, бил грчкојазичен Евреин и римски граѓанин од Тарс во Киликија, образуван како фарисеј. Најнапред гонител на следбениците на Исус, тој станал христијанин по едно видение…

     2 sources2 извори

168. 

     c. 482–565околу 482–565 · Eastern Roman (Byzantine) emperor (527-565), lawgiver, founder of Justiniana Primaисточноримски (византиски) цар (527-565), законодавец, основач на Јустинијана Прима

     Justinian IЈустинијан I

     Justinian, born Petrus Sabbatius, came from a Latin-speaking peasant family in Tauresium in the province of Dardania; Procopius places the village near the fortress of Bederiana. His uncle…Јустинијан, роден како Петар Сабатиј, потекнувал од латинојазично селско семејство од Тауресиум во провинцијата Дарданија; Прокопиј го сместува селото близу тврдината Бедеријана. Неговиот вујко Јустин од војник станал…

     2 sources2 извори

169. 

     c. 815–885околу 815–885 · missionary, archbishop of Pannonia and Moraviaмисионер, архиепископ на Панонија и Моравија

     Saint MethodiusСвети Методиј

     Methodius, the elder brother of Constantine-Cyril, was born in Thessalonica around 815. Before turning to religious life he served as a Byzantine administrator, by tradition governing a Slavic…Методиј, постариот брат на Константин-Кирил, е роден во Солун околу 815 година. Пред да се посвети на духовниот живот служел како византиски управник, според преданието на една словенска…

     2 sources2 извори

170. 

     c. 826–869околу 826–869 · missionary, scholar, creator of the Glagolitic alphabetмисионер, научник, творец на глаголицата

     Saint Cyril (Constantine the Philosopher)Свети Кирил (Константин Филозоф)

     Constantine, known in monastic life as Cyril, was born in Thessalonica into the family of a Byzantine official, the youngest of seven children. The city was surrounded by…Константин, во монаштвото наречен Кирил, е роден во Солун во семејството на византиски службеник, како најмладо од седум деца. Градот бил опкружен со словенски населби и браќата пораснале…

     3 sources3 извори

171. 

     c. 830–910околу 830–910 · disciple of Cyril and Methodius, teacher, founder of St Naum monasteryученик на Кирил и Методиј, учител, основач на манастирот Св. Наум

     Saint Naum of OhridСвети Наум Охридски

     Naum was born around 830 and, like Clement, belonged to the inner circle of Cyril and Methodius, travelling with them to Great Moravia and to Rome, where he…Наум е роден околу 830 година и, како и Климент, припаѓал на најблискиот круг на Кирил и Методиј, патувајќи со нив во Велика Моравија и во Рим, каде…

     3 sources3 извори

172. 

     c. 840–916околу 840–916 · disciple of Cyril and Methodius, founder of the Ohrid Literary School, first Slavonic-language bishopученик на Кирил и Методиј, основач на Охридската книжевна школа, прв епископ на словенски јазик

     Saint Clement of OhridСвети Климент Охридски

     Clement was born around 840, most likely in southern Macedonia near Thessalonica, and became one of the closest disciples of Cyril and Methodius. He accompanied them in Great…Климент е роден околу 840 година, најверојатно во јужна Македонија кај Солун, и станува еден од најблиските ученици на Кирил и Методиј. Ги придружува во Велика Моравија и…

     3 sources3 извори

173. 

     d. 1014п. 1014 · tsar, ruler of the Comitopuli state (c. 976/997–1014)цар, владетел на државата на Комитопулите (околу 976/997–1014)

     Tsar SamuelЦар Самуил

     Samuel was the youngest of the four sons of the count (komes) Nicholas and his wife Ripsimia, known as the Comitopuli, 'the count's sons'. The brothers led the…Самуил е најмладиот од четирите сина на комитот Никола и неговата сопруга Рипсимија, познати како Комитопули, „синовите на комитот“. Браќата го предводат отпорот против Византија на западен Балкан…

     3 sources3 извори

174. 

     d. 1015п. 1015 · tsar (1014–1015), son of Samuel, military commanderцар (1014–1015), син на Самуил, војсководец

     Gavril RadomirГаврил Радомир

     Gavril Radomir, also called Roman, was the son and heir of Tsar Samuel and was known to his contemporaries as a strong and brave warrior. Byzantine and later…Гаврил Радомир, наречен и Роман, бил син и наследник на цар Самуил, а современиците го познавале како силен и храбар воин. Византиските и подоцнежните извори му припишуваат дека…

     3 sources3 извори

175. 

     d. 1018п. 1018 · tsar (1015–1018), last ruler of Samuel's stateцар (1015–1018), последен владетел на Самуиловата држава

     Ivan VladislavЈован Владислав

     Ivan Vladislav was the son of Aron, one of Samuel's brothers. When Samuel had Aron and his family executed, either in 976 or 987, the boy alone was…Јован Владислав бил син на Арон, еден од браќата на Самуил. Кога Самуил наредил да бидат погубени Арон и неговото семејство, во 976 или во 987 година, само…

     3 sources3 извори

176. 

     d. c. 1041п. околу 1041 · leader of the uprising of 1040–1041, proclaimed tsarводач на востанието од 1040–1041, прогласен за цар

     Peter DelyanПетар Делјан

     Peter Delyan led the largest revolt against Byzantine rule in the Balkans in the generation after the fall of Samuel's state. Byzantine writers, including Michael Psellos, describe him…Петар Делјан го предводи најголемото востание против византиската власт на Балканот во генерацијата по падот на Самуиловата држава. Византиските писатели, меѓу кои Михаил Псел, го опишуваат како човек…

     2 sources2 извори

177. 

     1050–11071050–1107 · Archbishop of Ohrid (1080s–after 1107), Byzantine scholar, biographer of St Clementархиепископ охридски (од 1080-тите до по 1107), византиски книжевник, животописец на Св. Климент

     Theophylact of OhridТеофилакт Охридски

     Theophylact was born around 1050–1055 at Euripos (Chalcis) on the island of Euboea. Educated in Constantinople, he became a deacon of Hagia Sophia, a noted teacher of rhetoric…Теофилакт е роден околу 1050–1055 во Еврип (Халкида) на островот Евбеја. Образован во Цариград, станал ѓакон на Света Софија, познат учител по реторика и воспитувач на Константин Дука,…

     2 sources2 извори

178. 

     c. 1280–c. 1360околу 1280–околу 1360 · composer and reformer of Byzantine chant, monk of the Great Lavraкомпозитор и реформатор на византиското пеење, монах во Великата Лавра

     Saint John Koukouzelis (Jovan Kukuzel)Свети Јован Кукузел

     John Koukouzelis, known in Macedonian as Jovan Kukuzel and called 'the angel-voiced', was the most celebrated composer of late Byzantine church music. According to his anonymous Life, a…Јован Кукузел, наречен „ангелогласен“, е најславниот композитор на доцновизантиската црковна музика. Според неговото анонимно житие, доцен текст со неизвесна веродостојност, е роден во Драч околу 1280 година; неговиот…

     1 source1 извор

179. 

     c. 1335–1395околу 1335–1395 · king of Prilep (1371–1395), epic heroкрал со седиште во Прилеп (1371–1395), епски јунак

     King Marko (Krali Marko)Крале Марко

     Marko was born around 1335, the eldest son of Vukašin Mrnjavčević, a nobleman who rose under Tsar Dušan and in 1365 became co-ruler with Tsar Uroš with the…Марко е роден околу 1335 година како најстар син на Волкашин Мрњавчевиќ, благородник што се издигнал под цар Душан, а во 1365 година станал совладетел на цар Урош…

     3 sources3 извори

180. 

     d. 1689п. 1689 · haiduk leader, leader of the 1689 uprisingајдутски водач, водач на востанието од 1689

     KarposhКарпош

     Karposh is the best-known leader of anti-Ottoman resistance in Macedonia before the 19th century. Little is certain about his early life: he was probably from the village of…Карпош е најпознатиот водач на антиосманлискиот отпор во Македонија пред XIX век. Малку е сигурно за неговиот ран живот: најверојатно бил од селото Војник во Скопскиот санџак, а…

     2 sources2 извори

181. 

     c. 1750–c. 1820околу 1750–околу 1820 · priest, teacher, writer of the early revivalсвештеник, учител, преродбенски писател

     Joakim KrčovskiЈоаким Крчовски

     Joakim Krčovski (c. 1750 – c. 1820) was an Orthodox priest, teacher and monk whose small devotional books stand at the very start of the Macedonian literary revival.…Јоаким Крчовски (околу 1750 – околу 1820) бил православен свештеник, учител и монах чии мали поучни книги стојат на самиот почеток на македонската книжевна преродба. За неговото потекло…

     2 sources2 извори

182. 

     c. 1771–1845околу 1771–1845 · monk, abbot, writer of the early revivalмонах, игумен, преродбенски писател

     Kiril PejčinovićКирил Пејчиновиќ

     Kiril Pejčinović, also called Tetoec (c. 1771 – 12 March 1845), was a monk and writer from Tearce in the Polog valley. He studied at nearby Lešok and…Кирил Пејчиновиќ, наречен и Тетоец (околу 1771 – 12 март 1845), бил монах и писател од Теарце во Полог. Учел во блискиот Лешок, се замонашил во манастирот Хиландар…

     2 sources2 извори

183. 

     c. 1810–1862околу 1810–1862 · teacher, folklorist, revival leaderучител, фолклорист, преродбеник

     Dimitar MiladinovДимитар Миладинов

     Dimitar Miladinov (c. 1810 – 11 January 1862) was the elder of the two Miladinov brothers of Struga and one of the central figures of the revival in…Димитар Миладинов (околу 1810 – 11 јануари 1862) бил постариот од двајцата браќа Миладиновци од Струга и една од централните личности на преродбата во Македонија. Школуван во грчки…

     2 sources2 извори

184. 

     c. 1818–1876околу 1818–1876 · cleric, educator, linguistсвештенослужител, просветител, јазичар

     Partenija ZografskiПартенија Зографски

     Partenija Zografski (c. 1818 – 7 February 1876), born Pavel Trizlovski in the mountain village of Galičnik, was a cleric, educator and philologist. He studied at the Bigorski…Партенија Зографски (околу 1818 – 7 февруари 1876), роден како Павел Тризловски во планинското село Галичник, бил свештенослужител, просветител и филолог. Учел во Бигорскиот манастир, во Охрид кај…

     2 sources2 извори

185. 

     1830–18931830–1893 · poet, teacher, translatorпоет, учител, преведувач

     Grigor PrličevГригор Прличев

     Grigor Prličev (18 January 1830 – 25 January 1893) was a poet and teacher from Ohrid. Educated in Greek, he taught in several towns before going to Athens…Григор Прличев (18 јануари 1830 – 25 јануари 1893) бил поет и учител од Охрид. Школуван на грчки, учителствувал во неколку градови пред да замине во Атина да…

     2 sources2 извори

186. 

     1830–18621830–1862 · poet, folkloristпоет, фолклорист

     Konstantin MiladinovКонстантин Миладинов

     Konstantin Miladinov (1830 – 7 January 1862) was a poet and folklorist, the younger brother of Dimitar. He studied in Ioannina and Athens and then, from 1856, at…Константин Миладинов (1830 – 7 јануари 1862) бил поет и фолклорист, помлад брат на Димитар. Учел во Јанина и Атина, а од 1856 година на Московскиот универзитет, каде…

     2 sources2 извори

187. 

     1834–19091834–1909 · teacher, folklorist, textbook authorучител, фолклорист, автор на учебници

     Kuzman ŠapkarevКузман Шапкарев

     Kuzman Šapkarev (1834 – 18 March 1909) was a teacher, folklorist and author of school textbooks from Ohrid. Inspired by Dimitar Miladinov, he taught for almost three decades…Кузман Шапкарев (1834 – 18 март 1909) бил учител, фолклорист и автор на учебници од Охрид. Инспириран од Димитар Миладинов, речиси три децении (1854–1883) учителствувал во Охрид, Битола,…

     2 sources2 извори

188. 

     1865–19031865–1903 · revolutionary, voivode (band leader)револуционер, војвода

     Pitu GuliПиту Гули

     Pitu Guli (1865 – 12 August 1903) was a revolutionary and band leader from Kruševo, born into an Aromanian (Vlach) family. From his youth he took part in…Питу Гули (1865 – 12 август 1903) бил револуционер и војвода од Крушево, роден во влашко (ароманско) семејство. Уште од младоста учествувал во вооружени чети против османлиската власт,…

     3 sources3 извори

189. 

     1871–19061871–1906 · revolutionary, IMRO co-founder, Ilinden General Staffреволуционер, основач на ВМРО, член на Илинденскиот главен штаб

     Dame GruevДаме Груев

     Dame Gruev (19 January 1871 – 23 December 1906) was a co-founder and one of the chief organisers of the Macedonian revolutionary organisation. Born in Smilevo near Bitola,…Даме Груев (19 јануари 1871 – 23 декември 1906) бил еден од основачите и главните организатори на македонската револуционерна организација. Роден во Смилево кај Битола, учел во Солун,…

     2 sources2 извори

190. 

     1872–19031872–1903 · revolutionary, IMRO leader and ideologueреволуционер, водач и идеолог на ВМРО

     Goce DelčevГоце Делчев

     Goce Delčev (4 February 1872 – 4 May 1903) was the most influential organiser of the Macedonian revolutionary movement. Born in Kukuš, he studied at the Exarchate gymnasium…Гоце Делчев (4 февруари 1872 – 4 мај 1903) бил највлијателниот организатор на македонското револуционерно движење. Роден во Кукуш, учел во егзархиската гимназија во Солун, а потоа во…

     2 sources2 извори

191. 

     1872–19151872–1915 · revolutionary, leader of IMRO's left (federalist) wingреволуционер, водач на левото (федералистичко) крило на ВМРО

     Jane SandanskiЈане Сандански

     Jane Sandanski (18 May 1872 – 22 April 1915) was a revolutionary leader from Vlahi in the Pirin region. His family had fled to Dupnica after the Kresna…Јане Сандански (18 мај 1872 – 22 април 1915) бил револуционерен водач од Влахи во Пиринско. Неговото семејство избегало во Дупница по Кресненското востание, а тој се приклучил…

     2 sources2 извори

192. 

     1874–19261874–1926 · philologist, publicist, national ideologueфилолог, публицист, национален идеолог

     Krste Petkov MisirkovКрсте Петков Мисирков

     Krste Petkov Misirkov (18 November 1874 – 26 July 1926) was a philologist and publicist whose book 'On Macedonian Matters' is regarded as the founding text of Macedonian…Крсте Петков Мисирков (18 ноември 1874 – 26 јули 1926) бил филолог и публицист чија книга „За македонцките работи“ се смета за темелен текст на македонската национална мисла.…

     3 sources3 извори

193. 

     1877–19051877–1905 · revolutionary, socialist, president of the Kruševo Republicреволуционер, социјалист, претседател на Крушевската Република

     Nikola KarevНикола Карев

     Nikola Karev (23 November 1877 – 27 April 1905) was a revolutionary from Kruševo and the president of the Kruševo Republic. From a poor family, he went to…Никола Карев (23 ноември 1877 – 27 април 1905) бил револуционер од Крушево и претседател на Крушевската Република. Од сиромашно семејство, во 1893 година заминал во Софија, работел…

     2 sources2 извори

194. 

     1878–19531878–1953 · revolutionary, founder of IMRO (United), ASNOM presidium member, Yugoslav statesmanреволуционер, основач на ВМРО (Обединета), член на Президиумот на АСНОМ, југословенски државник

     Dimitar VlahovДимитар Влахов

     Dimitar Vlahov was born in Kukuš (today Kilkis in Greece) on 8 November 1878 and became a teacher and activist in the Macedonian revolutionary movement of the late…Димитар Влахов е роден во Кукуш (денес Килкис во Грција) на 8 ноември 1878 година и станува учител и деец на македонското револуционерно движење во доцниот османлиски период.…

     2 sources2 извори

195. 

     1878–19401878–1940 · writer, publicist, leader of the Macedonian colony in St Petersburgписател, публицист, водач на македонската колонија во Петроград

     Dimitrija ČupovskiДимитрија Чуповски

     Dimitrija Čupovski (8 November 1878 – 29 October 1940) was a writer, journalist and lexicographer and the leading figure of the Macedonian colony in St Petersburg. Born in…Димитрија Чуповски (8 ноември 1878 – 29 октомври 1940) бил писател, новинар и лексикограф и водечка личност на македонската колонија во Санкт Петербург. Роден во Папрадиште кај Велес,…

     2 sources2 извори

196. 

     1898–19951898–1995 · Macedonian-American writer, journalist and Vermont state senatorмакедонско-американски писател, новинар и сенатор во Вермонт

     Stoyan ChristoweСтојан Христов

     Stoyan Christowe (Stojan Hristov) was born on 1 September 1898 in Konomladi, a village in the Kostur (Kastoria) region of Ottoman Macedonia, now Makrochori in Greece. Around 1912,…Стојан Христов (Stoyan Christowe) е роден на 1 септември 1898 во Кономлади, село во Костурско во Османлиска Македонија, денес Макрохори во Грција. Околу 1912, на тринаесет години, отпловил…

     2 sources2 извори

197. 

     1902–19571902–1957 · merchant, anti-fascist politician, first president of the ASNOM Presidiumтрговец, антифашистички политичар, прв претседател на Президиумот на АСНОМ

     Metodija Andonov-ČentoМетодија Андонов-Ченто

     Metodija Andonov-Čento was born in Prilep on 17 August 1902 and became a prosperous merchant and a popular public figure in the town. In the interwar years he…Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година и станува успешен трговец и омилена јавна личност во градот. Меѓу двете светски војни југословенските власти повеќепати…

     3 sources3 извори

198. 

     1906–19811906–1981 · first Archbishop of Ohrid and Macedonia of the restored Macedonian Orthodox Church (1958–1981)прв архиепископ охридски и македонски на обновената МПЦ (1958–1981)

     Archbishop Dositej IIАрхиепископ Доситеј II

     Dositej was born Dimitrija Stojkovski (Serbian: Dimitrije Stojković) on 7 December 1906 in Smederevo, to a family that had come from Mavrovo in western Macedonia. He took monastic…Доситеј е роден како Димитрија Стојковски (срп. Димитрије Стојковиќ) на 7 декември 1906 во Смедерево, во семејство што потекнувало од Маврово во западна Македонија. Се замонашил во Кичевскиот…

     3 sources3 извори

199. 

     1908–19431908–1943 · poet, writer, communist revolutionary; founder of modern Macedonian literatureпоет, писател, комунистички револуционер; основоположник на современата македонска литература

     Kočo RacinКочо Рацин

     Kočo Racin (born Kosta Apostolov Solev) was born in Veles in December 1908 into a family of potters and left school early to work in the family workshop.…Кочо Рацин (роден како Коста Апостолов Солев) е роден во Велес во декември 1908 година, во грнчарско семејство, и рано го напушта училиштето за да работи во семејната…

     3 sources3 извори

200. 

     1909–19421909–1942 · poet, co-founder of the Macedonian Literary Circle in Sofia, anti-fascistпоет, соосновач на Македонскиот литературен кружок во Софија, антифашист

     Nikola VapcarovНикола Вапцаров

     Nikola Vapcarov was born in Bansko, in the Pirin part of Macedonia, on 7 December 1909, into a family active in the Macedonian revolutionary movement; his father had…Никола Вапцаров е роден во Банско, во пиринскиот дел на Македонија, на 7 декември 1909 година, во семејство активно во македонското револуционерно движење; неговиот татко бил борец на…

     2 sources2 извори

201. 

     1914–20001914–2000 · communist leader, first prime minister of the People's Republic of Macedonia, President of the Presidency of Yugoslavia (1980)комунистички раководител, прв претседател на Владата на НР Македонија, претседател на Претседателството на СФРЈ (1980)

     Lazar KoliševskiЛазар Колишевски

     Lazar Koliševski was born in Sveti Nikole on 12 February 1914; orphaned during the First World War, he grew up in an orphanage and trained as a metalworker…Лазар Колишевски е роден во Свети Николе на 12 февруари 1914 година; останат без родители во Првата светска војна, расте во сиропиталиште и се школува за металостругар во…

     2 sources2 извори

202. 

     1915–19441915–1944 · communist organiser, member of the Main Staff of the Macedonian Partisans, People's Hero of Yugoslaviaкомунистички организатор, член на Главниот штаб на НОВ и ПО на Македонија, народен херој на Југославија

     Kuzman Josifovski PituКузман Јосифовски Питу

     Kuzman Josifovski, known by the nickname Pitu, was born in Prilep on 23 June 1915 and became one of the main organisers of the communist movement in his…Кузман Јосифовски, познат по прекарот Питу, е роден во Прилеп на 23 јуни 1915 година и станува еден од главните организатори на комунистичкото движење во родниот град. Во…

     2 sources2 извори

203. 

     1915–19431915–1943 · communist organiser, resistance leader, People's Hero of Yugoslaviaкомунистички организатор, водач на отпорот, народен херој на Југославија

     Mirče AcevМирче Ацев

     Mirče Acev was born in Prilep on 20 October 1915 into a family with a long revolutionary tradition: an uncle of the same name had been an Ilinden-era…Мирче Ацев е роден во Прилеп на 20 октомври 1915 година, во семејство со долга револуционерна традиција: неговиот вујко со исто име бил илинденски војвода на МРО од…

     3 sources3 извори

204. 

     1915–19431915–1943 · student leader, communist organiser, member of the Partisan Main Staff, People's Hero of Yugoslaviaстудентски водач, комунистички организатор, член на Главниот штаб, народен херој на Југославија

     Strašo PindžurСтрашо Пинџур

     Strašo Pindžur (Strahil Pindžurov) was born on 15 March 1915 into the Pindžur family of Vataša near Kavadarci; his father, a former komita, was killed in the interwar…Страшо Пинџур (Страхил Пинџуров) е роден на 15 март 1915 година во семејството Пинџуровци од Ваташа, Кавадаречко; неговиот татко, поранешен комита, е убиен меѓу двете војни, а неговата…

     2 sources2 извори

205. 

     1916–19461916–1946 · teacher, NOF and women's front activist, partisan; first woman executed in Greeceучителка, активистка на НОФ и АФЖ, партизанка; прва жена погубена во Грција

     Mirka GinovaМирка Гинова

     Mirka Ginova (in Greek records Eirini Gini) was born in 1916 in the village of Rusilovo near Voden (Edessa) in Aegean Macedonia. She grew up under the interwar…Мирка Гинова (во грчките документи Ирини Гини) е родена во 1916 година во селото Русилово, Воденско, во Егејска Македонија. Расте во време на грчката асимилациска политика меѓу двете…

     2 sources2 извори

206. 

     1917–20121917–2012 · first president of independent Macedonia (1991–1999), Yugoslav economist and statesmanпрв претседател на независна Македонија (1991–1999), југословенски економист и државник

     Kiro GligorovКиро Глигоров

     Kiro Gligorov was born in Štip on 3 May 1917 and studied law in Belgrade before joining the anti-fascist resistance in the Second World War. He was secretary…Киро Глигоров е роден во Штип на 3 мај 1917 и студирал право во Белград, а потоа се приклучил на антифашистичкото движење во Втората светска војна. Бил секретар…

     4 sources4 извори

207. 

     1921–19931921–1993 · linguist, poet, translator; principal codifier of standard Macedonian; first president of MANUлингвист, поет, преведувач; главен кодификатор на македонскиот литературен јазик; прв претседател на МАНУ

     Blaže KoneskiБлаже Конески

     Blaže Koneski was born on 19 December 1921 in the village of Nebregovo near Prilep and studied Slavic philology in Belgrade and Sofia. He joined the Partisans in…Блаже Конески е роден на 19 декември 1921 година во селото Небрегово, Прилепско, а славистика студира во Белград и Софија. Во 1944 година стапува во партизаните и истата…

     3 sources3 извори

208. 

     1923–19441923–1944 · Partisan fighter, People's Hero of Yugoslaviaпартизанска борка, народен херој на Југославија

     Vera JocićВера Јоциќ

     Vera Jocić was born on 21 August 1923 in the settlement of Sinđelić into a family of Serbian colonists settled in the south of the Yugoslav kingdom. After…Вера Јоциќ е родена на 21 август 1923 година во населбата Синѓелиќ, во семејство на српски колонисти населени на југот од југословенското кралство. По окупацијата во 1941 година…

     2 sources2 извори

209. Л

     1928–20151928–2015 · Canadian businessman, philanthropist and Macedonian diaspora leaderканадски бизнисмен, добротвор и водач на македонската дијаспора

     John Bitove SrЏон Битов (постариот)

     John Bitove Sr was born Lazar Nikola Bitov in Toronto on 19 March 1928, the son of Nicholas and Vana Bitov, who had emigrated in 1919 from the…Џон Битов постариот е роден како Лазар Никола Битов во Торонто на 19 март 1928, син на Никола и Вана Битови, кои во 1919 се иселиле од селото…

     3 sources3 извори

210. 

     b. 1955р. 1955 · Archbishop of Ohrid and Macedonia, head of the MOC–Ohrid Archbishopric (from 1999)архиепископ охридски и македонски, поглавар на МПЦ–ОА (од 1999)

     Archbishop StefanАрхиепископ Стефан

     Archbishop Stefan was born Stojan Veljanovski on 1 May 1955 in the village of Dobruševo near Bitola. He studied at the St Clement of Ohrid seminary in Dračevo…Архиепископот Стефан е роден како Стојан Вељановски на 1 мај 1955 во селото Добрушево кај Битола. Учел во богословијата „Св. Климент Охридски“ во Драчево од 1969 до 1974,…

     2 sources2 извори

211. 

     1956–20041956–2004 · president of Macedonia (1999–2004), lawyer, Methodist lay preacherпретседател на Македонија (1999–2004), правник, методистички проповедник

     Boris TrajkovskiБорис Трајковски

     Boris Trajkovski was born on 25 June 1956 in the village of Murtino near Strumica, into one of the small Methodist families of eastern Macedonia. He graduated in…Борис Трајковски е роден на 25 јуни 1956 во селото Муртино кај Струмица, во едно од малкуте методистички семејства во источна Македонија. Дипломирал право на Универзитетот „Св. Кирил…

     2 sources2 извори

212. 

     b. 1960р. 1960 · president (2009–2019), professor of political theory, opponent of the Prespa Agreementпретседател (2009–2019), професор по политичка теорија, противник на Преспанскиот договор

     Gjorge IvanovЃорге Иванов

     Gjorge Ivanov was born in Valandovo on 2 May 1960. He graduated in law from the University of Skopje in 1982 and earned a master's degree in 1994…Ѓорге Иванов е роден во Валандово на 2 мај 1960. Дипломирал право на Универзитетот во Скопје во 1982, магистрирал во 1994 и докторирал во 1998. Откако работел како…

     2 sources2 извори

213. 

     b. 1974р. 1974 · prime minister (2017–2020, 2020–2022), SDSM leader, signatory of the Prespa Agreementпретседател на влада (2017–2020, 2020–2022), лидер на СДСМ, потписник на Преспанскиот договор

     Zoran ZaevЗоран Заев

     Zoran Zaev was born in Strumica on 8 October 1974 and graduated in economics from Ss. Cyril and Methodius University in Skopje in 1997, later taking a master's…Зоран Заев е роден во Струмица на 8 октомври 1974 и дипломирал економија на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во 1997, а подоцна магистрирал. Работел во…

     2 sources2 извори

Nothing found. Try another spelling, a year, or a place name.Ништо не е пронајдено. Пробај друго пишување, година или место.