LifeЖивот
Metodija Andonov-Čento was born in Prilep on 17 August 1902 and became a prosperous merchant and a popular public figure in the town. In the interwar years he was repeatedly arrested by the Yugoslav authorities for championing Macedonian rights, and during the Bulgarian occupation he was interned for his opposition. Not a communist, he joined the National Liberation movement in 1943 because it promised Macedonians their own state. At the first session of the Anti-Fascist Assembly for the National Liberation of Macedonia (ASNOM), held at the monastery of Prohor Pčinjski on 2 August 1944, he was elected president of its Presidium, which makes him, in Macedonian memory, the first head of the modern Macedonian state. Čento soon clashed with the communist leadership around Lazar Koliševski: he wanted broad Macedonian sovereignty, a voice for Macedonians in Greece and Bulgaria, and less control from Belgrade. Sidelined in 1945, he was arrested in 1946, accused of trying to reach the Paris Peace Conference, and sentenced in a political trial to eleven years of forced labour. He served over nine years in Idrizovo prison, was released in 1955 and died in Prilep on 24 July 1957. Courts in Skopje annulled the verdict in 1990–1991, and he was posthumously decorated by the Republic.
Методија Андонов-Ченто е роден во Прилеп на 17 август 1902 година и станува успешен трговец и омилена јавна личност во градот. Меѓу двете светски војни југословенските власти повеќепати го апсат поради залагањето за правата на Македонците, а за време на бугарската окупација е интерниран поради својот отпор. Иако не бил комунист, во 1943 година се приклучува кон Народноослободителното движење бидејќи тоа им ветуваше на Македонците сопствена држава. На Првото заседание на Антифашистичкото собрание на народното ослободување на Македонија (АСНОМ), одржано во манастирот Прохор Пчињски на 2 август 1944 година, е избран за претседател на Президиумот, со што во македонското паметење е прв шеф на современата македонска држава. Ченто набргу влегува во судир со комунистичкото раководство околу Лазар Колишевски: тој бараше широк македонски суверенитет, глас за Македонците во Грција и Бугарија и помала контрола од Белград. Отстранет во 1945 година, во 1946 е уапсен, обвинет дека сакал да стигне до Мировната конференција во Париз, и на политички процес осуден на единаесет години принудна работа. Поминува повеќе од девет години во затворот Идризово, ослободен е во 1955 година и умира во Прилеп на 24 јули 1957 година. Судовите во Скопје ја поништија пресудата во 1990–1991 година, а Републиката посмртно го одликува.
