LifeЖивот
Jane Sandanski (18 May 1872 – 22 April 1915) was a revolutionary leader from Vlahi in the Pirin region. His family had fled to Dupnica after the Kresna Uprising, and he joined the revolutionary movement in the 1890s, becoming voivode in the Serres district. In September 1901 his band, with Hristo Černopeev, kidnapped the American missionary Ellen Stone; the ransom paid for weapons and the 'Miss Stone affair' made the Macedonian cause known worldwide. Sandanski considered the 1903 uprising premature. After its defeat he became the leader of the organisation's left, federalist wing, which sought an autonomous Macedonia within a future Balkan federation and rejected annexation by any neighbouring state. In 1908 his followers supported the Young Turk Revolution, and in 1909 he founded the People's Federative Party and joined the march on Constantinople against the counter-revolution. Disappointed by the Young Turks' nationalism, he fought in the Balkan Wars and after 1913 lived in Bulgarian-held Pirin Macedonia, where he opposed the government's pro-German policy. He was assassinated near the Rožen Monastery on 22 April 1915 by members of the rival right wing.
Јане Сандански (18 мај 1872 – 22 април 1915) бил револуционерен водач од Влахи во Пиринско. Неговото семејство избегало во Дупница по Кресненското востание, а тој се приклучил на револуционерното движење во 1890-тите и станал војвода во Серскиот округ. Во септември 1901 година неговата чета, заедно со Христо Чернопеев, ја грабнала американската мисионерка Елен Стоун; откупот бил искористен за оружје, а „аферата Мис Стоун“ ја направила македонската кауза позната во светот. Сандански востанието од 1903 година го сметал за предвремено. По неговиот пораз станал водач на левото, федералистичко крило на организацијата, кое барало автономна Македонија во рамките на идна балканска федерација и го отфрлало присоединувањето кон која било соседна држава. Во 1908 година неговите следбеници ја поддржале Младотурската револуција, а во 1909 година ја основал Народната федеративна партија и учествувал во походот кон Цариград против контрареволуцијата. Разочаран од национализмот на Младотурците, учествувал во Балканските војни, а по 1913 година живеел во Пиринска Македонија под бугарска власт, каде што се спротивставувал на прогерманската политика на владата. Бил убиен кај Роженскиот манастир на 22 април 1915 година од припадници на ривалското десно крило.
