LifeЖивот
Archbishop Stefan was born Stojan Veljanovski on 1 May 1955 in the village of Dobruševo near Bitola. He studied at the St Clement of Ohrid seminary in Dračevo from 1969 to 1974, graduated from the Faculty of Theology in Belgrade in 1979, and from 1980 pursued postgraduate studies in ecumenical and Byzantine theology at the Institute of St Nicholas in Bari, Italy.
He took monastic vows at the monastery of St Naum near Ohrid on 3 July 1986 and in the same year was elected a bishop, serving the Bregalnica area. On 9–10 October 1999 the church-people's assembly in Ohrid elected him the fifth Archbishop of Ohrid and Macedonia.
His long tenure has been marked by the struggle to end the church's isolation. He led the MOC through the rejected Niš agreement of 2002 and the creation of a parallel Serbian-backed archbishopric, and, after years of talks, through the breakthroughs of 2022: on 9 May the Ecumenical Patriarchate restored communion, and on 24 May Patriarch Porfirije of Serbia announced in Skopje that the Serbian church recognised the MOC's autocephaly, handing Stefan the tomos in Belgrade on 5 June. He has firmly defended the name "Macedonian" for the church. Some of his public statements, such as during the 2001 conflict, have drawn criticism from Albanian leaders and human rights groups.
Архиепископот Стефан е роден како Стојан Вељановски на 1 мај 1955 во селото Добрушево кај Битола. Учел во богословијата „Св. Климент Охридски“ во Драчево од 1969 до 1974, дипломирал на Богословскиот факултет во Белград во 1979, а од 1980 бил на постдипломски студии по екуменска и византиска теологија на Институтот „Св. Никола“ во Бари, Италија.
Се замонашил во манастирот „Св. Наум“ кај Охрид на 3 јули 1986 и истата година бил избран за епископ, служејќи во Брегалничко. На 9–10 октомври 1999 црковно-народниот собор во Охрид го избра за петти архиепископ охридски и македонски.
Неговиот долг мандат е обележан со борбата за излез од изолацијата на црквата. Ја водеше МПЦ низ отфрлениот Нишки договор од 2002 и создавањето паралелна архиепископија поддржана од Српската црква, а по долги разговори и низ пробивите од 2022: на 9 мај Вселенската патријаршија ја обнови заедницата, а на 24 мај српскиот патријарх Порфириј во Скопје објави дека Српската црква ја признава автокефалноста на МПЦ и на 5 јуни во Белград му го предаде томосот. Цврсто го брани името „Македонска“ за црквата. Некои негови јавни изјави, како онаа за време на конфликтот во 2001, предизвикаа критики од албанските лидери и организациите за човекови права.
