LifeЖивот
Zoran Zaev was born in Strumica on 8 October 1974 and graduated in economics from Ss. Cyril and Methodius University in Skopje in 1997, later taking a master's degree. He worked in his family's business and was an SDSM member of parliament from 2003 to 2005 before serving three terms as mayor of Strumica from 2005 to 2016. In 2013 he became leader of the Social Democratic Union of Macedonia.
In 2015, as opposition leader, he released illegally recorded conversations of senior officials that he said revealed mass wiretapping and abuse of power under Prime Minister Nikola Gruevski; the resulting crisis led to the EU-brokered Pržino Agreement and early elections in 2016. Zaev formed a government with Albanian parties in May 2017.
As prime minister he signed a friendship treaty with Bulgaria on 1 August 2017 and, on 17 June 2018, the Prespa Agreement with Greece, under which the country took the name Republic of North Macedonia in February 2019. The deal opened the way to NATO membership in March 2020 and to the start of EU talks. His government also passed a law extending the official use of Albanian. He resigned after his party's losses in the October 2021 local elections and left office in January 2022. He remains a polarising figure: supporters credit him with ending the long isolation, while opponents accuse him of surrendering national identity.
Зоран Заев е роден во Струмица на 8 октомври 1974 и дипломирал економија на Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во 1997, а подоцна магистрирал. Работел во семејната фирма и бил пратеник на СДСМ од 2003 до 2005, а потоа три мандати бил градоначалник на Струмица, од 2005 до 2016. Во 2013 стана лидер на Социјалдемократскиот сојуз на Македонија.
Во 2015, како лидер на опозицијата, објави нелегално снимени разговори на високи функционери за кои рече дека откриваат масовно прислушување и злоупотреба на власта под премиерот Никола Груевски; кризата што следеше доведе до Пржинскиот договор со посредство на ЕУ и предвремени избори во 2016. Заев состави влада со албанските партии во мај 2017.
Како премиер го потпиша Договорот за пријателство со Бугарија на 1 август 2017, а на 17 јуни 2018 и Преспанскиот договор со Грција, со кој државата во февруари 2019 го доби името Република Северна Македонија. Договорот го отвори патот кон членството во НАТО во март 2020 и кон почетокот на преговорите со ЕУ. Неговата влада донесе и закон со кој се проширува службената употреба на албанскиот јазик. Поднесе оставка по загубите на партијата на локалните избори во октомври 2021 и ја напушти функцијата во јануари 2022. Останува личност што ја дели јавноста: поддржувачите му признаваат дека ја заврши долгата изолација, а противниците го обвинуваат за откажување од националниот идентитет.
