LifeЖивот
John Koukouzelis, known in Macedonian as Jovan Kukuzel and called 'the angel-voiced', was the most celebrated composer of late Byzantine church music. According to his anonymous Life, a late text of uncertain reliability, he was born in Dyrrhachium (Durrës) around 1280; his father is described as being of unknown origin, possibly Greek, and his mother as a Slav (the Life calls her Bulgarian). His nickname comes from a dish of beans and peas (koukia and zelia) he ate as a poor pupil. Trained at the imperial school in Constantinople, he became a leading singer at the court before withdrawing to the Great Lavra on Mount Athos, where he lived as a monk and composed. He is credited with developing the elaborate kalophonic (ornamented) style and with reforming the notation of Byzantine chant; works associated with him include settings of the Polyeleos, the Cherubic Hymn and the teaching chant known as the Mega Ison. One of his works, the 'Bulgarian' Polyeleos, is said in the Life to echo his mother's laments. Tradition holds that the Virgin rewarded his devotion with a gold coin. He is venerated as a saint, with his feast on 1 October, and Macedonians, Bulgarians, Greeks, Albanians and Serbs all honour him as part of their musical heritage.
Јован Кукузел, наречен „ангелогласен“, е најславниот композитор на доцновизантиската црковна музика. Според неговото анонимно житие, доцен текст со неизвесна веродостојност, е роден во Драч околу 1280 година; неговиот татко е опишан како човек со непознато, можеби грчко, потекло, а неговата мајка како Словенка (житието ја нарекува Бугарка). Прекарот го добил по јадењето од бакла и грашок (кукиа и зелиа) со кое се хранел како сиромашен ученик. Школуван во царската школа во Цариград, станал водечки пејач на дворот, а потоа се повлекол во Великата Лавра на Света Гора, каде што живеел како монах и компонирал. Нему му се припишува развојот на раскошниот калофониски (украсен) стил и реформата на нотацијата на византиското пеење; меѓу делата поврзани со него се поставките на Полиелејот, Херувимската песна и поучниот напев познат како Мега Исон. За едно негово дело, „бугарскиот“ Полиелеј, житието вели дека ги одразува тажачките песни на неговата мајка. Според преданието, Богородица му подарила златна пара за неговата побожност. Се почитува како светец, со празник на 1 октомври, а Македонците, Бугарите, Грците, Албанците и Србите го почитуваат како дел од своето музичко наследство.
